کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

پانل متابولیک جامع: ۲۰ نکته درباره تعریف،تفسیر و نتایج آزمایش خون CMP

پانل متابولیک جامع یا  آزمایش خون CMP یک گروه از آزمایشات خون است که اطلاعاتی در مورد سلامتی و متابولیسم کلی بدن‌تان برای پزشک فراهم می‌کند. برای اطلاع از آن‌چه پزشکان به دنبال آن هستند، چگونگی آماده شدن برای آزمایش  و معنی نتایج تست، این نوشتار را مطالعه کنید.

پانل متابولیک جامع

تقریبا همیشه نتایج CMP با دقت خیلی زیاد و موشکافانه مورد بررسی قرار نمی‌گیرند، با این وجود می‌دانیم در صورتی که نتایج آزمایش در محدوده‌ی مطلوب قرار داشته باشند، می‌توانید سالم‌تر و طولانی‌تر زندگی کنید. زمانی که به پزشک مراجعه کنید، آن‌ها نتایج تست را به صورت ریز به ریز و مفصل برای‌تان توضیح نخواهند داد. تمام چیزی که برای آن‌ها اهمیت دارد این است که آیا بیماری خاصی وجود دارد یا خیر.

پانل متابولیک جامع یا  آزمایش خون CMP چیست؟

پانل متابولیک  (CMP)، گروهی از ۱۴ آزمایش گوناگون خونی است که معمولا توسط پزشکان تجویز می‌شود تا در طول آزمایشات فیزیکی سالانه، تمام جنبه‌های سلامتی فرد مورد بررسی قرار بگیرند. CMP یک نمای کلی از موارد زیر را ارائه می‌دهد:

عملکرد کلیه و کبد

سطح قند خون (گلوکز)

– تعادل مایع الکترولیت و اسید / باز

– مقدار پروتئین در خون

این آزمایش در عین حال، برای نظارت بر پیشرفت بیماری در بیماران مبتلا به دیابت یا فشار خون بالا و همچنین آسیب کبد و کلیه در بیمارانی که داروهای خاصی را (به عنوان مثال استامینوفن، استاتین‌ها، ایپوئیدها، آنتی‌بیوتیک‌ها) مصرف می‌کنند، به طور مرتب انجام می‌شود.

CMP (پانل متابولیک جامع) چه فرقی با BMP (پانل متابولیک پایه) دارد؟

پانل متابولیک جامع یک نسخه گسترده از پانل متابولیک پایه (BMP) است. BMP تنها ۸ آزمایش (آزمایشات کبد یا پروتئین را ندارد) را شامل می‌شود.

در حالی که هر دو آزمایش بررسی گسترده‌ای را از سلامت و متابولیسم کلی بدن ارائه می‌دهند، پزشک ممکن است به جای تست BMP، آزمایش CMP را برای داشتن تصویر کامل‌تری از عملکرد یک عضو یا برای بررسی شرایط خاص مانند دیابت، بیماری کبد و کلیه تجویز کند.

مطلب مرتبط: تشخیص سرطان: روش تشخیص انواع سرطان فقط با یک آزمایش ابداع ش

چه مواردی در آزمایش خون پانل متابولیک جامع شامل می‌شود؟

۱. تست گلوکز

گلوکز منبع اصلی انرژی بدن است و در طول تجزیه‌ی کربوهیدرات‌ها تولید می‌شود. سطح گلوکز معمولا بعد از غذا افزایش می‌یابد و در طول زمان کم کم کاهش می‌یابد. اگر سطح گلوکز خون به طور مداوم بالا بماند، ممکن است سبب بروز آسیب در چشم، کلیه، عصب، و رگ‌های خونی شود.

تست سطح گلوکز خون یکی از بهترین شیوه‌ها برای تشخیص یا پیشگیری از دیابت و پیش دیابت است.

۲. آزمایشات عملکرد کلیه

آزمایشات عملکرد کلیه برای تعیین سلامت کلی کلیه، تشخیص و مدیریت اختلالاتی که بر عملکرد کلیه تاثیر می‌گذارند، نظارت بر اوضاع سلامت افرادی که در معرض خطر ابتلا به بیماری کلیوی قرار دارند یا کنترل وضعیت بیماران مبتلا به بیماری کلیوی، انجام می‌شود.

* تست کراتینین

کراتینین محصولی جانبی است که در خون و ادرار یافت می‌شود. این ماده از فرسودگی طبیعی عضلات تولید می‌شود.

از آن‌جایی که کلیه‌ها کراتینین را از خون جدا کرده و آن را به ادرار می‌دهند، سطح این ماده در خون معمولا شاخص خوبی برای مشخص کردن عملکرد کلیه است.

اگر کلیه‌های شما عملکردشان را به درستی انجام ندهند، نمی‌توانند کراتینین را از بدن خارج کنند، روندی که باعث افزایش سطح کراتینین در خون می‌شود.

* نیتروژن اوره خون (BUN) / آزمایش اوره

اوره هم مانند کراتینین یک ماده‌ی زائد است که برای ارزیابی عملکرد کلیه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

اوره در طول تجزیه‌ی پروتئین‌ها در بدن تولید می‌شود. هنگامی که کلیه‌ها سموم را به طور مناسب فیلتر نمی‌کنند، ممکن است اوره در خون جمع شود.

با این حال، BUN برای ارزیابی عملکرد کلیه کم‌تر از اندازه‌گیری سطح کراتینین قابل اعتماد است، زیرا احتمال بسیار زیادی وجود دارد که  تحت تاثیر عوامل دیگری از جمله رژیم غذایی، کم شدن آب بدن و تمرینات ورزشی، قرار بگیرد.

عملکرد کلیه‌ها همچنین می‌تواند با ارزیابی BUN و کراتینین، به نام نسبت BUN / کراتینین مورد بررسی قرار بگیرد.

۳. پروتئین‌ها

پروتئین‌ها بلوک‌های ساختمانی از تمام سلول‌ها و بافت‌ها هستند. آن‌ها برای رشد، توسعه، و سلامت و تندرستی کلی ضرورت دارند.

به طور معمول، سطح پروتئین در خون نسبتا پایدار است، و این امر در واقع تعادل بین تولید پروتئین و از دست دادن آن را نشان می‌دهد. این تعادل می‌تواند در شرایط خاصی مانند بیماری کلیه، نارسایی قلبی یا التهاب با تداخل مواجه شود و سطح پروتئین در خون بالا برود یا کاهش بیابد.

مطلب مرتبط: ۲۵ عجیب ترین آزمایش روانشناسی اجتماعی که دود از سرتان بلند می‌کند

۴. تست آلبومین

آلبومین یک پروتئین تولیدشده توسط کبد است. یکی از وظایف اصلی این پروتئین حفظ مایعات در داخل رگ‌های خونی و حفظ حجم خون است. آلبومین همچنین با اتصال به هورمون‌ها، ویتامین‌ها، داروها، اسیدهای چرب، مواد معدنی و سایر مواد به انتقال آن‌ها به بافت‌های بدن کمک می‌کند.

پایین بودن سطح آلبومین در خون ممکن است التهاب، بیماری کبد یا سایر مسائل مربوط به سلامت، مانند سوء تغذیه را نشان دهد.

۵. آزمایش  گلوبولین

گلوبولین‌ها گروهی از پروتئین‌های موجود در خون هستند که به حمل مواد مغذی و مبارزه با عفونت کمک می‌کنند.

پروتئین‌های گلوبولین می‌توانند آنزیم‌ها، آنتی‌بادی‌ها، پروتئین‌های ناقل و برخی دیگر باشند.

بیش‌تر گلوبولین‌ها در کبد ساخته می‌شوند، در حالی که برخی دیگر توسط سیستم ایمنی بدن تولید می‌شوند.

در صورتی که سطح گلوبولین پایین‌تر از حد طبیعی باشد، ممکن است دچار بیماری کبد یا کلیوی شده باشد. از سویی دیگر بالا بودن سطح این نوع پروتئین ممکن است نشانه‌ای از وجود عفونت یا اختلال مغز استخوان باشد.

۶. تست پروتئین کل

آزمایش پروتئین کل مقدار کل آلبومین و گلوبولین را در خون شما اندازه‌گیری می‌کند.

به طور معمول، آلبومین بیش از نیمی از پروتئین‌های خون را تشکیل می‌دهد، و باقی پروتئین‌ها، شمار گلوبولین کل است.

پروتئین کل خون برای بررسی کمبودهای غذایی، مشکلات گوارشی و کم شدن آب بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد. این شاخص همچنین برای کمک به ارزیابی عملکرد کبد و کلیه استفاده می‌شود.

۷. آزمایش‌های عملکرد کبد

آزمایش‌های عملکرد کبد کمک می‌کند تا مشخص کنیم که کبد عملکرد خود را در چه سطحی انجام می‌دهد.

هنگامی که کبد به درستی عمل نکند، ممکن است سطوح آنزیم‌های مختلف، پروتئین‌ها و سایر مواد موجود در خون افزایش یا کاهش بیابد. سطح بالای آنزیم‌های کبدی ممکن است نشانه‌ای از وجود آسیب کبدی ناشی از عفونت (به عنوان مثال هپاتیت ویروسی)، بیماری، مصرف بیش از حد الکل یا مسمومیت دارویی باشد.

مطلب مرتبط: آزمایش یک روانشناس در شوک الکتریکی به افراد نتایج عجیب و وحشتناکی داشت

* آلانین آمینوترانسفراز (ALT)

ALT آنزیمی است که در تجزیه‌ی پروتئین‌ها برای تولید انرژی در بدن نقش دارد. این آنزیم عمدتا در کبد یافت می‌شود، اما در عین حال در مقادیر کم‌تری در کلیه، قلب، عضلات، بافت چربی، روده و پانکراس هم موجود است.

به طور معمول، سطح ALT در خون کم است. با این حال، هنگامی که کبد آسیب دیده باشد، ALT در جریان خون آزاد می‌شود.

آزمایش ALT برای نظارت بر سلامت کبد انجام شده و تعیین می‌کند که آیا کبد آسیب (در اثر دارو یا بیماری) دیده‌است یا خیر.

* آسپارتات ترانس‌آمیناز (AST)

AST آنزیمی است که در تجزیه‌ی پروتئین‌ها برای تولید انرژی در بدن نقش دارد. این آنزیم عمدتا در کبد و قلب و در مقادیر کوچک‌تر در پانکراس، کلیه‌ها و عضلات یافت می‌شود. آسیب به هر یک از این بافت‌ها باعث افزایش تولید AST و وارد شدن آن به خون می‌شود.

سطوح AST در آزمایشات عملکرد کبدی برای کمک به تعیین سلامت کلی کبد اندازه‌گیری می‌شود. اما از آن‌جایی که افزایش سطوح AST می‌تواند آسیب به دیگر ارگان‌ها (یعنی قلب، کلیه‌ها و بافت عضلانی) را نشان دهد، AST اغلب با آزمایش‌های اضافی همراه می‌شود. به این ترتب راحت‌تر می‌توان مشخص کرد که مشکل در کجا وجود دارد.

* آلکالین فسفاتاز (ALP)

آلکالین فسفاتاز آنزیمی است که در تمام بافت‌های بدن یافت می‌شود اما عمدتا در استخوان‌ها، کلیه‌ها، کبد، روده و جفت متمرکز است. این آنزین به شکل‌های مختلف، بسته به مبداء آن وجود دارد.

عملکرد اصلی آن محافظت از روده در برابر باکتری‌ها، کمک به هضم، تجزیه‌ی چربی‌ها و بعضی از ویتامین‌های گروه B و تسهیل استخوان‌سازی است.

بالاتر از حد نرمال بودن سطح آلکالین فسفاتاز در خون ممکن است نشان‌دهنده‌ی وجود اختلالات استخوانی، مجرای صفراوی یا اختلالات کبدی باشد.

* بیلی‌روبین

بیلی‌روبین نوعی رنگدانه‌ی زرد است که توسط تجزیه‌ی طبیعی هموگلوبین از گلبول‌های قرمز ایجاد می‌شود.

بیلی‌روبین قبل از این‌که از بدن خارج شود، ابتدا توسط کبد تجزیه می‌شود. در کبد، بیلی‌روبین به قندها متصل می‌شود، به حالت محلول در آب تبدیل می‌شود و سپس از طریق کیسه صفرا حذف می‌شود.

سطح بیلی‌روبین ممکن است در افراد مبتلا به بیماری شدید کبدی، بیماری کیسه صفرا یا سایر بیماری‌های مجاری صفراوی که باعث کاهش جریان صفرا می‌شود، رخ بدهد. بالا بودن سطح بیلی‌روبین نیز می‌تواند ناشی از اختلالاتی باشد که باعث تخریب گلبول‌های قرمز خون (یعنی خونریزی داخلی و برخی از کم‌خونی‌های همولیتیک) می‌شوند.

۸. الکترولیت‌ها

الکترولیت‌ها مواد معدنی هستند که وقتی که در مایعاتی مانند خون حل می‌شوند، بار الکتریکی (یون‌ها) را حمل می‌کنند. سدیم، پتاسیم، کلراید و بی‌کربنات، الکترولیت‌های خون هستند که برای عملکرد عصبی و عضلانی، کنترل فشار خون و تعادل اسیدی و آب در بدن ضرورت دارند.

کلیه‌ها (و هورمون‌ها) با استفاده از فیلتر کردن الکترولیت‌ها و آب از خون کمک می‌کنند تا سطح الکترولیت حفظ شود: آن‌ها آن‌چه را که باید به خون بازگردد، دوباره وارد گردش خون می‌کنند و مقادیر اضافی را به ادرار وارد می‌کنند.

اگر این تعادل الکترولیتی مختل شده باشد و درمان نشود، مشکلات جدی مانند کما، غش کردن و حمله‌ی قلبی (ایست قلبی) رخ می‌دهد.

* سدیم

سدیم یک ماده‌ی معدنی ضروری و الکترولیتی است که به حفظ تعادل مایع و اسید – باز در بدن کمک می‌کند. این ماده همچنین برای اطمینان از این که عصب‌ها و عضلات به طور موثر نقش خود را انجام می‌دهند، اهمیت دارد.

بیش‌تر سدیم بدن در خون و مایعات اطراف سلول قرار دارد.

کلیه‌های سالم با تنظیم مقادیر دفع شده توسط ادرار، سطح سدیم را در بدن حفظ می‌کنند. عدم تعادل سدیم ممکن است نشان‌دهنده‌ی وجود یک مشکل در کلیه، کم شدن آب بدن یا یک بیماری بسیار جدی (مانند بیماری آدیسون) باشد.

* پتاسیم

پتاسیم انواع مختلفی دارد. این ماده‌ی معدنی کمک می‌کند تا:

– مایعات بدن به تعادل برسند

– ارتباط عصبی و عضلانی تسهیل شود

– فشار خون تحت کنترل بماند

– مواد مغذی (از جمله گلوکز) داخل سلول‌ها ذخیره شوند

بر خلاف سدیم، که عمدتا در خارج از سلول‌ها یافت می‌شود، بیش‌تر پتاسیم بدن درون سلول‌ها قرار دارد.

به طور معمول، کلیه‌ها سطح پتاسیم را در خون در محدوده‌ی کمی نگه می‌دارند. هنگامی که سطح پتاسیم خون بیش از حد بالا است (هایپرکالمی) یا بیش از حد کم است (هیپوکالمی)، مشکلات جدی مانند غیرطبیعی شدن ریتم قلب یا حتی حمله‌ی قلبی (قلب) رخ می‌دهد.

آزمایش پتاسیم خون برای ارزیابی عملکرد قلب، کلیه، غدد فوق کلیوی، عضله و عملکرد دستگاه گوارش اهمیت دارد.

* دی‌اکسیدکربن (۲CO) / بی‌کربنات

۲CO یک ماده‌ی زائد متابولیسم بدن است. بیش‌تر ۲CO در خون به شکل بی‌کربنات (HCO3-) است.

ریه‌ها و کلیه‌ها با کنترل میزان بی‌کربنات خون به حفظ pH خون کمک می‌کنند. این تعادل بسیار مهم است، زیرا حتی رخ دادن یک تغییر جزئی در محدوده‌ی طبیعی می‌تواند به شدت بر مغز، قلب، شریان‌ها، عضلات و سایر اعضای بدن تأثیر بگذارد. اختلالاتی که بر ریه‌ها، کلیه‌ها و متابولیسم تأثیر می‌گذارند ممکن است باعث اسیدوز (pH پایین) یا آلکالوز (pH بالا) شوند.

اندازه‌گیری سطح بی‌کربنات در خون می‌تواند به تشخیص اختلالات توازن اسید – باز در بدن، تشخیص عدم تعادل الکترولیت، اسیدوز (pH کم) یا آلکالوز (pH بالا) کمک کند.

* کلسیم

کلسیم فراوان‌ترین ماده‌ی معدنی در بدن است. این ماده برای انقباض عضلانی، انتقال پیام عصبی، عملکرد آنزیم، ریتم طبیعی قلب، لخته شدن خون، تقسیم سلولی و تشکیل و نگهداری استخوان‌ها و دندان‌ها ضروری است.

تقریبا ۹۹٪ کلسیم بدن در استخوان‌ها ذخیره می‌شود. ۱٪ باقی مانده نیز در خون یافت می‌شود.

سطح کلسیم با هورمون پاراتیروئید و ویتامین D به شدت کنترل می‌شود. اگر سطح این ماده‌ی معدنی در خون کاهش یابد، سلول‌های استخوانی کلسیم را برای حفظ غلظت آن در خون آزاد می‌کنند.

سطح کلسیم بیش از حد کم (هیپوکلسمی) یا بیش از حد بالا (هایپرکلسمی) ممکن است نشانه‌ی وجود بیماری استخوان، بیماری تیروئید، بیماری کلیوی یا سایر بیماری‌ها باشد.

* کلرید

کلرید نوعی الکترولیت ضروری برای حفظ تعادل اسید /باز (pH) و مایعات در بدن، حجم خون و انتقال پیام‌های عصبی است.

به طور کلی، سطح کلرید درست همانند سطح سدیم است، به این معنی که وقتی سطح سدیم بالا می‌رود، سطح کلرید نیز بالا است. با این حال، اگر عدم تعادل اسید / باز (pH) در بدن رخ بدهد، سطح کلرید مستقل از سدیم تغییر می‌کند.

از آن‌جایی که کلیه‌ها نقش مهمی در کنترل سطح کلرید در بدن شما ایفا می‌کنند، عدم تعادل کلرید ممکن است به معنی وجود مشکلات کلیوی باشد. این عدم تعادل همچنین ممکن است در اثر سایر اختلالات رخ بدهد، از جمله دیابت یا کم شدن شدید آب بدن، که می‌تواند توانایی کلیه‌های را برای حفظ تعادل کلرید با اختلال مواجه کند.

چه زمانی باید این آزمایش خون را انجام بدهیم؟

پانل متابولیک جامع معمولا به عنوان بخشی از یک آزمایش خون برای یک آزمایش سالانه‌ی فیزیکی یا پزشکی درخواست می‌شود.

پزشک شما همچنین ممکن است CMP را در هنگام ابتلا به دیابت، فشار خون بالا، بیماری کبد یا کلیه یا وقتی داروهایی مصرف می‌کنید که ممکن است روی کلیه یا کبد شما تاثیر بگذارند، تجویز کند.

نمونه برای انجام این آزمایش چگونه دریافت می‌شود؟

نمونه خون با قرار دادن یک سوزن در ورید پاخل بازو به دست می‌آید. خون از طريق سوزن به داخل لوله تزريق شده و در آزمايشگاه مورد تجزيه و تحليل قرار می‌گیرد.

چگونه برای انجام آزمایش خون پانل متابولیک جامع آماده شویم؟

برای اطمینان از این‌که نتایج پانل متابولیک جامع تا حد امکان دقیق است، نباید به مدت ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از آزمایش غذا یا نوشیدنی بخورید. اساسا بهتر است این آزمایش را صبح و قبل از صرف صبحانه انجام دهید.

نتایج CMP چه معنایی دارد؟

پزشکان معمولا آزمایش‌های واحد را با هم مقایسه می‌کنند تا الگوهایی را پیدا کنند. غیرطبیعی بودن نتیجه‌ی یکی از تست‌ها، در صورتی که همه آزمایش‌های دیگر طبیعی باشند، ممکن است دارای اهمیت پزشکی باشد و ممکن است هیچ اهمیتی نداشته باشد. به عنوان مثال، بالا بودن سطح فقط یکی از آزمایش‌های آنزیم کبدی معنی متفاوتی دارد در مقایسه با این‌که سطح چند مورد از آنزیم‌های کبدی بالا باشد.

نتایج همچنین با در نظر گرفتن تست‌های قبلی انجام شده و همچنین عوامل دیگر، از جمله سابقه‌ی پزشکی و تست، تفسیر می‌شوند.

گاهی اوقات، به ویژه در بیمارانی که بستری شده‌اند، چندین مجموعه از CMPها در روزهای مختلف انجام می‌شود تا اطلاعات بیش‌تری در مورد وضعیت اساسی بیمار و واکنش بدن به درمان پزشکی دریافت شود.

نتایج غیر طبیعی ممکن است به علت انواع مختلف بیماری‌ها باشد. این بیماری‌ها و اختلالات ممکن است شامل نارسایی کلیه، بیماری کبد، مشکلات تنفسی و عوارض دیابت باشد.

خارج از محدوده بودن نتایج می‌تواند با یک یا چند آزمایش خاص برای شناسایی علت و / یا تشخیص مشکل موجود دنبال شود.

آدم‌ها با هم تفاوت زیادی دارند و بدن ما می‌تواند پیچیده باشد. در صورتی که تمایل دارید برخی از مقادیر نتایج آزمایش پانل متابولیک جامع خود را افزایش یا کاهش دهید، بهتر است به دقت با پزشک‌تان در مورد آن مشورت کنید. پزشک قطعا برای اعمال تغییرات مناسب در سیستم سلامتی‌تان و کم و زیاد کردن موارد لازم، دستورالعمل‌ها و راهنمایی‌های کاربردی به شما ارائه خواهد داد.

محدودیت‌های پانل متابولیک جامع یا  آزمایش خون CMP

هرچند آزمایش‌های تکی پانل متابولیک جامع حساس و دقیق هستند، اما ممکن است وجود یک مشکل مشخص را نشان ندهند. به همین دلیل، غیر طبیعی بودن نتایج آزمایش معمولا با آزمایش‌های اضافی برای تأیید یا رد تشخیص مشکوک دنبال می‌شود.

گاهی اوقات نتایج پانل متابولیک جامع غیر طبیعی در می‌آیند، حتی با وجود این‌که هیچ مشکلی در بدن وجود ندارد. چنین رخدادی به این دلیل است که عوامل زیادی روی نتایج آزمایش CMP تاثیر می‌گذارند، از جمله:

– داروها (یعنی انسولین، تیلنول، هورمون‌ها)

– خوردن یا نوشیدن قبل از آزمایش

– ورزش کردن قبل از آزمایش

یادتان باشد که حتما پزشک‌تان را در جریان همه‌ی داروهایی که مصرف می‌کنید، قرار بدهید. به همین ترتیب، می‌توانید سابقه‌ی کامل سلامتی خود را به پزشک ارائه دهید زیرا بسیاری از عوامل دیگر نیز می‌توانند تفسیر نتایج این آزمایش را تحت تاثیر قرار دهند.

کلام پایانی

اگر هنوز پانل متابولیک جامع را انجام نداده‌اید، توصیه می‌کنم از پزشک‌تان بخواهید که آن را برای‌تان تجویز کند. اگر شما نتایج آزمایش خون خود را در حال حاضر دریافت کرده‌اید، سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید تا آن را تفسیر کرده و نظرش را به شما اعلام کند. به این ترتیب خیال‌تان از بابت اوضاع سلامت کلی و تمام ارگان‌های بدن راحت خواهد شد.

بسیاری از آدم‌ها اطلاع ندارند که نتایج آزمایش خون‌شان حاوی اطلاعات بسیار زیادی هستند که باید توسط پزشک تفسیر شوند. در صورتی که نتیجه‌ی هر یک از تست‌های واحد خارج از محدوده‌ی طبیعی بود، دچار نگرانی و اضطراب نشوید. به هر حال احتمال اشتباه وجود دارد و با انجام چند تست دیگر برای پیگیری همه چیز به درستی مشخص خواهد شد.

همه‌ی آدم‌ها منحصر به فرد هستند و بدن‌شان تفاوت زیادی با هم دارد، بنابراین راه‌حل و درمان‌هایی که برای اختلالات موجود ارائه می‌شوند، نیز متفاوت خواهند بود.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – سارا فیضی

منبع: سلف هکد

پانل متابولیک جامع: ۲۰ نکته درباره تعریف،تفسیر و نتایج آزمایش خون CMP


 

برچسب ها

بازده

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پربازدیدترین ها

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی