کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

نارسایی غدد فوق کلیوی: ۱۸ نکته درباره علائم، علتها و درمان آدیسون

بیماری آدیسون که با نام‌های نارسایی غدد فوق کلیوی اولیه یا هیپوآدرنالیسم نیز شناخته می‌شود، بیماری نادری است که به غدد فوق کلیوی مربوط می‌شود. غدد فوق کلیوی دو غده‌ی کوچک هستند که روی کلیه‌ها قرار گرفته‌اند. این غدد دو هورمون مهم در بدن ترشح می‌کنند: کورتیزول و آلدوسترون.

نارسایی غدد فوق کلیوی

در صورت ابتلا به بیماری آدیسون، غدد فوق کلیوی آسیب می‌بینند، و نمی‌توانند به اندازه‌ی کافی کورتیزول و آلدوسترون تولید کنند.

حدود ۸۴۰۰ نفر در بریتانیا به بیماری آدیسون مبتلا هستند. این بیماری می‌تواند آدم‌ها را در هر سنی مبتلا کند؛ با این حال، ابتلا به بیماری آدیسون در میان آدم‌های ۳۰ الی ۵۰ ساله شایع‌تر است. هم‌چنین، زنان بیش‌تر از مردان ممکن است به این بیماری دچار شوند.

۱. بررسی کلی نارسایی غدد فوق کلیوی

علائم مربوط به مراحل اولیه‌ی نارسایی غدد فوق کلیوی شبیه برخی از بیماری‌های شایع نظیر افسردگی یا آنفولانزا است. از جمله

الف. کاهش انرژی یا انگیزه (خستگی مفرط)
ب. ضعف ماهیچه‌ها
پ. بی‌حوصلگی
ت. کاهش اشتها و کاهش وزن ناخواسته
ث. تشنگی مکرر

این مشکلات به تدریج شدیدتر می‌شوند و ممکن است به علائم دیگری از جمله سرگیجه، بیهوشی، گرفتگی ماهیچه، و خستگی شدید نیز مبتلا شوید.

هم‌چنین، ممکن است بخش‌های کوچکی از پوست‌، لب‌ها یا لثه‌های‌تان تیره‌رنگ شوند.

از آن‌جا که این علائم تنها بر اثر نارسایی غدد فوق کلیوی ایجاد نمی‌شوند، برای انجام بررسی‌های بیش‌تر باید نزد یک پزشک بروید.

این وضعیت معمولا بر اثر بروز مشکلاتی در دستگاه ایمنی بدن ایجاد می‌شود؛ این بیماری باعث می‌شود دستگاه ایمنی به لایه‌ی خارجی غدد فوق کلیوی حمله کند و در کار تولید هورمون‌های استروئیدی کورتیزول و آلدوسترون اختلال ایجاد کند.

علت بروز این اتفاق کاملا روشن نیست، ولی همین عامل باعث بروز ۷۰ الی ۹۰ درصد از موارد نارسایی غدد فوق کلیوی در بریتانیا است.

از جمله سایر علت‌های این نارسایی می‌توان به بروز وضعیت‌هایی اشاره کرد که به غدد فوق کلیوی آسیب می‌رسانند؛ وضعیت‌های از قبیل بیماری سل – اگرچه این مسئله آن‌چنان شایع نیست.

برای درمان بیماری آدیسون یا نارسایی غدد فوق کلیوی اولیه،‌ پزشک معالج از داروهایی استفاده می‌کند که می‌توانند کمبود هورمون‌ها را جبران کنند. برای کنترل علائم بیماری و جبران کمبود هورمون‌ها باید تا آخر عمر از این داروها استفاده کنید.

علائم بیماری آدیسون با کمک روش‌های درمانی به اندازه‌ی قابل توجهی کنترل می‌شوند. بیش‌تر آدم‌های مبتلا به این وضعیت می‌توانند مثل یک آدم عادی زندگی فعالی داشته باشند – ولی لازم است محدودیت‌های اندکی را نیز رعایت کنند.

ولی بسیاری از مبتلایان به این بیماری باید راه‌های مقابله با خستگی مفرط را به خوبی بیاموزند؛ هم‌چنین، بین این بیماری و برخی از وضعیت‌های دیگر نظیر دیابت یا کم‌کاری تیروئید نیز ارتباط وجود دارد.

آدم‌های مبتلا به بیماری آدیسون باید همواره در خصوص خطر وخامت ناگهانی علائم بیماری‌شان هوشیار باشند؛ به این وضعیت بحران آدرنال یا نارسایی حاد غدد فوق کلیوی گفته می‌شود.

این وضعیت هنگامی بروز می‌کند که سطوح کورتیزول در بدن به اندازه‌ی قابل توجهی کاهش یابد.

بحران آدرنال یک وضعیت اورژانسی است، و اگر فورا درمان نشود می‌تواند به مرگ بیمار منجر شود.

چنان‌چه خود یا یکی از آشنایان‌تان مبتلا به بیماری آدیسون است و دچار علائم شدید این بیماری شده است، فورا با اورژانس تماس بگیرید.

علائم نارسایی غدد فوق کلیوی

تشخیص بیماری آدیسون در مراحل اولیه ممکن است دشوار باشد، زیرا علائم اولیه‌ی این بیماری با بسیاری دیگر از بیماری‌ها مشابهت دارد.

علائم اولیه‌ی نارسایی غدد فوق کلیوی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

الف. کمبود انرژی و انگیزه (خستگی مفرط)
ب. خواب‌آلودگی یا خستگی غیر طبیعی (لتارژی)
پ. ضعف ماهیچه‌ها
ت. بی‌حوصلگی (افسردگی خفیف) یا زودرنجی و تحریک‌پذیری
ث. کاهش اشتها و کاهش وزن ناخواسته
ج. نیاز مکرر به دفع ادرار
چ. تشنگی مکرر
ح. افزایش ولع مصرف غذاهای شور

کم‌آبی نیز ممکن است یکی دیگر از نشانه‌های بروز نارسایی غدد فوق کلیوی اولیه باشد. کم‌آبی بر اثر کاهش ترشح هورمون آلدوسترون در بدن ایجاد می‌شود؛ این هورمون به تنظیم تعادل میان آب و نمک در بدن کمک می‌کند.

۲. علائم بیماری آدیسون

علائم بعدی بیماری آدیسون معمولا پس از گذشت ماه‌ها یا سال‌ها، به تدریج بروز می‌کنند. با وجود این، استرس مضاعف – مثلا ناشی از ابتلا به یک بیماری دیگر یا تجربه‌ی یک تصادف – ممکن است باعث وخامت ناگهانی علائم بیماری شود.

علائم بیماری آدیسون عبارت هستند از:

الف. کاهش فشار خون هنگام برخاستن از جا – که ممکن است باعث سرگیجه یا بیهوشی شود
ب. حالت تهوع (احساس ناخوشی)
پ. استفراغ (تجربه‌ی ناخوشی)
ت. اسهال
ث. احساس درد در نواحی شکم، مفاصل، و کمر
ج. گرفتگی‌ ماهیچه
چ. خستگی و فرسودگی شدید – که ممکن است به افسردگی منجر شود
ح. قهوه‌ای‌رنگ شدن بخش‌هایی از پوست، لب‌ها، و لثه‌ها (هایپرپیگمنتیشن)، به خصوص در چین و چروک‌های کف دست، روی نواحی زخم شده‌ی بدن، یا در بخش‌هایی از پوست که فشار بدن را تحمل می‌کنند، نظیر پنجه‌ی پا یا زانو
خ. کاهش علاقه به روابط جنسی (کاهش میل جنسی)، به خصوص در زنان

هم‌چنین، برخی از زنان ممکن است دچار بی‌نظمی در دوره‌ی قاعدگی یا قطع کامل قاعدگی طی چند دوره شوند. کودکان مبتلا به بیماری آدیسون ممکن است دیرتر از زمان معمول به بلوغ برسند.

به علاوه، برخی از آدم‌های مبتلا به بیماری آدیسون دچار کاهش قند خون می‌شوند. این وضعیت می‌تواند باعث بروز علائمی از قبیل دشواری در حفظ تمرکز، سردرگمی، اضطراب، و حتی بیهوشی (به خصوص در کودکان) شود.

چنان‌چه متوجه‌ی بروز علائم نارسایی غدد فوق کلیوی در بدن‌تان شده‌اید، نزد پزشک بروید؛ وی می‌تواند احتمال ابتلای‌تان را به این بیماری تایید یا رد کند. این علائم معمولا به کمک روش‌های درمانی مناسب بهبود می‌یابند.

۳. نارسایی حاد غدد فوق کلیوی یا بحران آدرنال

چنان‌چه بیماری آدیسون به خوبی درمان نشود، سطوح هورمون‌های تولیدی توسط غدد فوق کلیوی به تدریج در بدن کاهش می‌یابند. این وضعیت باعث می‌شود علائم بیماری‌تان به شکل پیشرونده‌ای وخیم‌تر شوند و در نهایت، به وضعیتی خطرناک و کشنده به نام نارسایی حاد غدد فوق کلیوی یا بحران آدرنال منجر شوند.

در طول بحران آدرنال، علائم نارسایی غدد فوق کلیوی به سرعت و به شدت ظاهر می‌شوند. این وضعیت ممکن است در شرایطی ایجاد شود که پیش‌تر دچار علائم اولیه‌ی نارسایی غدد فوق کلیوی شده باشید یا هرگز هیچ علامتی را تجربه نکرده باشید.

نشانه‌های بحران آدرنال عبارت هستند از:

الف. کم‌آبی شدید
ب. رنگ‌پریدگی، سرد و مرطوب شدن پوست
پ. تعریق زیاد
ت. تنفس سریع و سطحی
ث. سرگیجه
ج. استفراغ و اسهال شدید
چ. ضعف شدید ماهیچه‌ها
ح. سردرد
خ. خواب‌آلودگی شدید یا از دست دادن هوشیاری

نارسایی حاد غدد فوق کلیوی یک وضعیت اورژانسی است، و اگر به درستی درمان نشود می‌تواند به مرگ بیمار منجر شود؛ از این رو، چنان‌چه گمان می‌کنید خود یا یکی از اطرافیان‌تان دچار این علائم شده‌ است، فورا با اورژانس تماس بگیرید.

در صورت عدم درمان بحران آدرنال، بیمار دچار کما و مرگ خواهد شد. هم‌چنین، این خطر وجود دارد که در صورت تاخیر در درمان، اکسیژن کافی به مغز نرسد، و این اتفاق باعث ایجاد ناتوانی دائمی در بیمار شود.

علت‌های بروز بیماری آدیسون

بیماری آدیسون هنگامی ایجاد می‌شود که لایه‌ی خارجی غدد فوق کلیوی (قشر آدرنال) آسیب ببیند و سطوح هورمونی تولید این غدد کم شود.

۴. مشکلات مربوط به دستگاه ایمنی بدن

وجود مشکل در دستگاه ایمنی بدن شایع‌ترین علت بروز نارسایی غدد فوق کلیوی در بریتانیا شناخته شده است – حدود ۷۰ الی ۹۰ درصد تمام موارد.

دستگاه ایمنی سپر دفاعی بدن در برابر عفونت‌ها و بیماری‌ها است. چنان‌چه بیمار شوید، دستگاه ایمنی آنتی‌بادی تولید می‌کند – آنتی‌بادی نوع خاصی از پروتئین است که ارگانیسم‌ها و سموم عامل بیماری را از بین می‌برد. این آنتی‌بادی‌ها به عامل بیماری‌ حمله‌ور می‌شوند.

با وجود این، اگر دستگاه ایمنی بدن‌تان دچار مشکل شود، ممکن است شروع به حمله به بافت‌ها و اندام‌های سالم بدن کند. به این وضعیت اختلال خود ایمنی گفته می‌شود.

چنان‌چه دستگاه ایمنی بدن به غدد فوق کلیوی حمله کند و به قشر آدرنال آسیب شدید وارد کند، دچار نارسایی غدد فوق کلیوی یا بیماری آدیسون خواهید شد.

هنگامی که ۹۰ درصد از قشر آدرنال نابود شود، غدد فوق کلیوی‌تان قادر نخواهد بود به اندازه‌ی کافی هورمون‌های استروئیدی کورتیزول و آلدوسترون تولید کند. هنگامی که سطوح این هورمون‌ها شروع به کاهش کند، دچار علائم بیماری آدیسون می‌شوید.

با این‌که بروز مشکل در دستگاه ایمنی بدن می‌تواند در اثر یک عامل وراثتی ایجاد شود، هنوز علت اصلی این مشکل روشن نیست.

۵. ژنتیک

پژوهش‌ها نشان داده‌اند، برخی آدم‌ها با ژن‌های خاص بیش‌تر از دیگران در معرض ابتلا به اختلالات خود ایمنی هستند.

نحوه‌ی ارتباط این ژن‌ها با بروز نارسایی غدد فوق کلیوی و وضعیت‌های مشابه کاملا روشن نیست، ولی می‌توان نتیجه گرفت در صورت ابتلای خود یا یکی از اعضای نزدیک خانواده‌تان به یکی دیگر از وضعیت‌های خود ایمنی، نظیر موارد زیر، احتمال ابتلای‌تان به بیماری آدیسون افزایش می‌یابد:

الف. ویتیلیگو – وضعیت طولانی مدتی که باعث ایجاد لکه‌های سفید و کم‌رنگ بر روی پوست می‌شود
ب. دیابت نوع ۱ – وضعیت طولانی مدتی که بر اثر عدم تولید انسولین در بدن ایجاد می‌شود
پ. کم‌کاری تیروئید

۶. سایر علت‌ها

بیماری سل شایع‌ترین علت بروز نارسایی غدد فوق کلیوی در جهان است.

بیماری سل یک عفونت باکتریایی است که عمدتا ریه‌ها را آلوده می‌کند، ولی می‌تواند به سایر بخش‌های بدن نیز سرایت کند. چنان‌چه این بیماری به غدد فوق کلیوی آسیب برساند، باعث بروز بیماری آدیسون خواهد شد.

سایر علت‌های بروز نارسایی غدد فوق کلیوی عبارت هستند از :

الف. عفونت‌ها – از قبیل عفونت‌های مربوط به ایدز، یا عفونت‌های قارچی
ب. خونریزی – خونریزی بسیار شدید در غدد فوق کلیوی که گاهی اوقات با مننژیت یا سایر انواع سپتیسمی یا گندخونی در ارتباط است
پ. سرطان – وضعیتی که سلول‌های سرطانی در سایر نقاط بدن به غدد فوق کلیوی سرایت کنند
ت. آمیلوئیدوز – نوعی بیماری که طی آن، آمیلوئید – پروتئینی که توسط سلول‌های مغز استخوان تولید می‌شود – داخل غدد فوق کلیوی انباشته می‌شود و به آن آسیب می‌زند
ث. عمل جراحی خارج کردن هر دو غده‌ی فوق کلیوی (آدرنالکتومی) – مثلا برای خارج کردن یک تومور از بدن
ج. آدرنولکودیستروفی (ALD) – نوعی بیماری نادر و ناتوان‌کننده که بر غدد فوق کلیوی و سلول‌های عصبی موجود در مغز اثر می‌گذارد، و عمدتا در پسران جوان مشاهده می‌شود
چ. برخی از روش‌های درمانی مورد نیاز برای سندرم کوشینگ – مجموعه‌ای از علائم ناشی از سطوح بسیار بالای کورتیزول در بدن

۷. نارسایی غدد فوق کلیوی ثانویه

فرایند تولید هورمون در غدد فوق کلیوی بر اثر آسیب‌ دیدن غده‌ی هیپوفیز نیز دچار اختلال می‌شود. هیپوفیز غده‌ای به اندازه‌ی یک نخود است که در زیر مغز قرار دارد، و هورمون‌هایی را ترشح می‌کند که باعث تحریک غدد فوق کلیوی می‌شوند. این وضعیت نارسایی غدد فوق کلیوی ثانویه نامیده می‌شود و متفاوت از بیماری آدیسون (نارسایی غدد فوق کلیوی اولیه) است.

نارسایی غدد فوق کلیوی ثانویه هنگامی بروز می‌کند که غده‌ی هیپوفیز دچار آسیب شود – برای مثال، بر اثر ایجاد یک تومور در این غده (آدنوم هیپوفیز).

تشخیص نارسایی غدد فوق کلیوی

پزشک، جهت کمک به تشخیص بیماری آدیسون، نخست علائم بیماری و سابقه‌ی پزشکی‌تان را بررسی می‌کند.

هم‌چنین، ممکن است پزشک از شما درباره‌ی ابتلای هر یک از افراد خانواده‌تان به یک اختلال خود ایمنی (وضعیت ناشی از بروز مشکل در دستگاه ایمنی بدن) پرس و جو کند.

پزشک معالج پوست‌تان بدن‌تان را جهت مشاهده‌ی هر گونه نشانه‌ای از رنگ قهوه‌ای (هایپرپیگمنتیشن)، به خصوص در نواحی خاصی از بدن، معاینه می‌کند؛ از جمله

الف. چین و چروک‌های کف دست
ب. چین و چروک‌های آرنج
پ. روی آثار به جا مانده از زخم
ت. لب‌ها و لثه

با وجود این، هایپرپیگمنتیشن در تمام موارد نارسایی غدد فوق کلیوی مشاهده نمی‌شود.

هم‌چنین، پزشک فشار خون‌تان را در وضعیت خوابیده، و هم‌چنین کمی پس از برخاستن اندازه‌گیری می‌کند. هدف پزشک از این آزمایش بررسی احتمال افت فشار خون هنگام تغییر وضعیت است (افت ارتواستاتیک فشار خون – کاهش فشار خون پس از ایستادن – یا افت فشار خون وضعیتی)

۸. آزمایش خون

چنان‌چه پزشک به بیماری آدیسون مشکوک باشد، جهت اندازه‌گیری سطوح سدیم، پتاسیم، و کورتیزول بدن‌تان به انجام آزمایش خون می‌پردازد. پایین بودن سطح سدیم، بالا بودن پتاسیم یا پایین بودن کورتیزول ممکن است نشان‌دهنده‌ی بیماری آدیسون باشد.

برای آزمایش موارد زیر در نمونه‌ی خون‌تان ممکن است به یک متخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم نیاز داشته باشید:

الف. سطوح پایین هورمون آلدوسترون
ب. سطوح بالای هورمون آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH)
پ. سطوح پایین گلوکز (قند مورد نیاز برای تولید انرژی)
ت. آنتی‌بادی‌های غدد فوق کلیوی مثبت (آنتی‌بادی‌هایی که برای حمله به غدد فوق کلیوی برنامه‌ریزی شده‌اند)

هر یک از موارد فوق می‌تواند نشانه‌ای بروز بیماری آدیسون باشد.

۹. آزمایش تحریکی سیناکتن

چنان‌چه کورتیزول خون‌تان پایین باشد یا علائم‌تان قویا نشان‌دهنده‌ی بروز بیماری آدیسون باشند، برای تایید تشخیص این بیماری به انجام آزمایش تحریکی سیناکتن نیاز پیدا خواهید کرد.

پزشک برای انجام این آزمایش ممکن است شما را به بخش غدد درون‌ریز (بخش تخصصی بررسی هورمون‌ها) ارجاع دهد. فوریت انجام این آزمایش به شدت علائم بیماری‌تان بستگی دارد.

سیناکتن یک نسخه‌ی مصنوعی (ساخت دست بشر) از هورمون آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH) است. این هورمون جهت تحریک غدد فوق کلیوی به ترشح کوزتیزول و آلدوسترون، به طور طبیعی، در غده‌ی هیپوفیز تولید می‌شود.

پس از استفاده از سیناکتن، غدد فوق کلیوی باید واکنشی مشابه‌ی واکنش به هورمون آدرنوکورتیکوتروپین از خود نشان دهند، و به ترشح کورتیزول و سایر هورمون‌های استروئیدی در خون بپردازند.

پیش از تزریق سیناکتن به بازوی‌تان، مقداری خون از شما گرفته می‌شود تا کورتیزول موجود در آن مورد آزمایش قرار گیرد. برای اندازه‌گیری کورتیزول در ۳۰ دقیقه و ۶۰ دقیقه‌ی بعد نیز مقداری نمونه‌ی خون از شما گرفته خواهد شد.

چنان‌چه سطح هورمون آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH) بالا باشد، و لی سطح کورتیزول و آلدوسترون پایین باشد، معمولا ابتلا به بیماری آدیسون تایید خواهد شد.

۱۰. آزمایش کارکرد تیروئید

غده‌ی تیروئید نیز جهت بررسی نحوه‌ی کارکرد آن مورد آزمایش قرار می‌گیرد.

غده‌ی تیروئید در گردن انسان قرار دارد. این غده هورمونی تولید می‌کند که فرایند رشد و متابولیسم (سوخت و ساز) بدن را کنترل می‌کند.

آدم‌های مبتلا به نارسایی غدد فوق کلیوی معمولا دچار کم‌کاری تیروئید هستند؛ در این وضعیت، غده‌ی تیروئید به اندازه‌ی کافی هورمون تولید نمی‌کند.

پزشک متخصص غدد با آزمایش سطوح برخی هورمون‌ها بدن می‌تواند ابتلا یا عدم ابتلای بیمار را به کم‌کاری تیروئید تشخیص بدهد.

۱۱. اسکن

در برخی موارد، پزشک متخصص ممکن است لازم بداند از غدد فوق کلیوی‌تان اسکن – سی‌تی اسکن و ام‌آرآی – گرفته شود.

۱۲. تشخیص بیماری در وضعیت بحران آدرنال

چنان‌چه بیماری آدیسون به درستی درمان نشود، در نهایت ممکن است به نارسایی حاد غدد فوق کلیوی یا بحران آدرنال منجر شود. در این وضعیت، علائم بیماری آدیسون به سرعت و به شدت ظاهر می‌شوند.

در شرایط بحران آدرنال، پزشک جهت تشخیص بیماری آدیسون وقت کافی برای انجام آزمایش تحریکی سیناکتن در اختیار ندارد.

در صورت امکان، برای تشخیص هرگونه ناهنجاری و شرایط غیر طبیعی (علائم بیماری آدیسون در خون) از بیمار نمونه‌ی خون دریافت می‌شود. در زمان انتظار برای آماده شدن نتایج آزمایش، فرایند درمان با تزریق استروئید و مایعات حاوی نمک و گلوکز آغاز مي‌شود.

به خاطر داشته باشید، چنان‌چه پزشک تشخیص دهد به بیماری آدیسون مبتلا هستید، اگر گواهینامه‌ی پایه‌ی یک (اتوبوس و کامیون) دارید،‌ باید اداره راهنمایی و رانندگی را در جریان بیماری‌تان قرار دهید.

درمان

اگر به بیماری آدیسون مبتلا هستید، برای جبران کمبود هورمون‌ها باید هر روز دارو مصرف کنید. این داروها کمک‌تان می‌کنند زندگی فعال و طبیعی داشته باشید؛‌ با این‌که بسیاری از مبتلایان به این بیماری هم‌چنان باید با خستگی‌ مفرط‌ دست و پنجه نرم کنند.

در برخی موارد، علت‌های اصلی بروز نارسایی غدد فوق کلیوی قابل درمان هستند. برای مثال، بیماری سل به وسیله‌ی یک دوره‌ی آنتی‌بیوتیک، دست‌کم طی ۶ ماه درمان می‌شود.

با وجود این، بیش‌تر موارد ابتلا به نارسایی غدد فوق کلیوی بر اثر مشکلات دستگاه ایمنی بدن ایجاد می‌شوند، و قابل درمان نیستند.

۱۳. داروهای بیماری آدیسون

فرایند درمان این بیماری معمولا شامل جایگزینی کورتیکواستروئید (استروئید) می‌شود که باید در تمام عمر بیمار ادامه یابد. برای جایگزینی هورمون‌های کورتیزول و آلدوسترون – که دیگر بدن قادر به تولید آن‌ها نیست – از داروهای کورتیکواستروئید استفاده می‌شود. این داروها معمولا به صورت قرص هستند و روزانه باید ۲ الی ۳ مرتبه مصرف شوند.

در بیش‌تر موارد، برای جبران کمبود کورتیزول از دارویی به نام هیدروکورتیزون استفاده می‌شود. از جمله سایر داروهای احتمالی می‌توان به پردنیزولون و دگزامتازون اشاره کرد – اگرچه استفاده از آن‌ها کم‌تر رایج است.

کمبود آلدوسترون نیز با دارویی به نام فلودروکورتیزون می‌شود. هم‌چنین، پزشک معالج ممکن است از شما بخواهد میزان مصرف نمک را در رژیم غذایی روزانه‌تان کمر افزایش دهید؛ اگرچه در صورتی که به اندازه‌ی کافی فلودروکورتیزون مصرف کنید، افزودن نمک ضرورتی نخواهد داشت. ولی بر خلاف سایر آدم‌ها، هر گاه احساس می‌کنید به مصرف یک خوراکی نمکی نیاز دارید، باید این کار را انجام دهید.

به طور کلی، داروهایی که برای درمان بیماری آدیسون استفاده می‌شوند، عوارض جانبی به همراه ندارد؛ مگر این‌که با دوز بسیار بالایی مصرف شوند. اگر به مدت طولانی و با دوز بالاتر میزان مورد نیاز از این داروها استفاده کنید، خطر ابتلا به مشکلاتی از قبیل ضعف استخوان‌ها (پوکی استخواننوسانات خلقی، و دشواری در خواب (بی‌خوابی) افزایش خواهد یافت.

۱۴. زندگی با بیماری آدیسون

بسیاری از آدم‌های مبتلا به نارسایی غدد فوق کلیوی با کمک دارو می‌توانند رژیم غذایی و کارکرد روزانه‌ی طبیعی داشته باشند.

با وجود این، این بیماران معمولا باید با خستگی مفرط دست و پنجه نرم کنند؛ و یادگیری نحوه‌ی مدیریت دوره‌های کم انرژی زندگی ممکن است به گذشت زمان نیاز داشته باشد.

مصرف دوزهای معمول این داروها باعث محدودیت و اثرگذاری منفی بر زندگی روزانه و سلامت هیجانی برخی از بیماران می‌شود. عدم مصرف یک دوز دارو، یا تاخیر در مصرف آن می‌تواند به خستگی شدید یا بی‌‌خوابی منجر شود.

برخی دیگر از بیماران نیز ممکن است به وضعیت‌ها یا بیماری‌های مرتبطی از قبیل دیابت یا کم‌کاری تیروئید نیز دچار شوند؛ این بیماری‌های نیز به درمان و اقدامات کنترل کننده‌ی مضاعف نیاز دارند.

معمولا لازم است که ۶ الی ۱۲ ماه یک بار نزد یک متخصص غدد بروید؛ پزشک متخصص می‌تواند وضعیت بیماری‌تان را بررسی کند و در صورت لزوم، دوزهای مصرفی را با شرایط جدید هماهنگ کند. پزشک معالج نیز در بین دوره‌های مراجعه‌تان به پزشک متخصص، می‌تواند معاینه‌های عمومی را انجام دهد و تجویزهای گذشته را تکرار کند.

عدم مصرف داروها ممکن است به وضعیت خطرناکی به نام بحران آدرنال منجر شود؛ بنابراین، باید

الف. پیش از اتمام داروها، نسخه‌‌های‌تان را تجدید کنید
ب. برای مواقع ضروری، همیشه داروی اضافه در اختیار داشته باشید – مثلا در محل کار یا داخل خودروی‌تان همیشه مقداری داروی اضافه قرار دهید
پ. همواره داروهای‌تان را سر وقت مقرر مصرف کنید
ت. اگر قصد دارید مدت طولانی از خانه خارج شوید، یک جعبه‌ی اضافه دارو همراه خود بردارید – معمولا دو برابر میزان مورد نیازتان، به همراه کیت تزریق
ث. در صورت مسافرت با هواپیما، داروهای‌تان را داخل کیف دستی همراه خود داشته باشید؛ هم‌چنین‌، نسخه‌ی پزشک را نیز به همراه ببرید تا در صورت نیاز برای توضیح علت مصرف این داروها به افراد مسئول، از آن استفاده کنید.

هم‌چنین، می‌توانید دوستان یا همکاران نزدیک‌تان نیز در جریان وضعیت‌تان قرار دهید. درباره‌ی نشانه‌های بحران آدرنال (نارسایی حاد غدد فوق کلیوی) و کارهایی که باید در آن شرایط انجام دهند، با آن‌ها صحبت کنید.

۱۵. دستبند هشداردهنده‌ی پزشکی

هم‌چنین، استفاده از دستبند یا گردنبند هشداردهنده‌ی پزشکی برای آگاهی دیگران از ابتلای‌تان به بیماری آدیسون ایده‌ی بسیار خوبی است.

در اثر یک تصادف جدی، مثلا تصادف با خودرو، بدن آدم‌هایی که به نارسایی غدد فوق کلیوی مبتلا نیستند، کورتیزول بیش‌تری تولید می‌کند. این کار به فرد مصدوم در مقابله با شرایط استرس‌زا و فشار اضافه‌ی ناشی از بروز جراحات شدید بر بدن کمک می‌کند. چنان‌چه بدن‌تان نتواند کورتیزول تولید کند، جهت جبران این مسئله و پیشگیری از بروز بحران آدرنال به تزریق هیدروکورتیزون نیاز پیدا خواهید کرد.

به همراه داشتن دستبند یا گردنبند هشداردهنده‌ی پزشکی کادر اورژانس را از بیماری‌تان آگاه می‌کند؛ به این ترتیب، روش‌های درمانی و داروهای مورد نیازتان را فراهم کنند.

دستبند یا گردنبند هشداردهنده‌ی پزشکی می‌توانند شامل زیورآلاتی باشند که وضعیت پزشکی و شماره‌ی تماس اضطراری‌تان به صورت کاملا قابل مشاهده روی آن‌ها حک شده باشد.

چنان‌چه لازم باشد در بیمارستان بستری شوید، کادر پزشکی مسئول مراقبت از شما باید درباره‌ی ضرورت مصرف داروهای جایگزین استروئیدی در طول مدت بستری شدن‌تان در بیمارستان آگاه باشند. لازم به ذکر است، ضرورت مصرف دارو حتی در صورت نیاز به پرهیز از خوردن و آشامیدن (به هر دلیل) هم‌چنان پابرجا خواهد ماند.

۱۶. تنظیم دوز دارو

در برخی مواقع، لازم است داروهای‌تان بر اساس فشارهای اضافه‌ای که بر بدن‌تان وارد می‌شوند، مجددا تنظیم شوند. برای مثال، چنان‌چه دچار هر یک از موارد زیر شده باشید، دوز داروی‌تان باید افزایش یابد:

الف. ابتلا به یک بیماری یا عفونت – به خصوص اگر دمای بدن‌تان به ۳۸ درجه یا بالاتر برسد
ب. تصادف، مثلا تصادف با خودرو
پ. انجام عمل جراحی، بر روی دندان یا سایر نقاط بدن – مثلا پر کردن دندان یا انجام آندوسکوپی
ت. انجام فعالیت بدنی سخت و شدید که معمولا جزء برنامه‌ی معمول روزانه‌تان نیست

تنظیم مجدد دارو در این مواقع به بدن‌تان کمک می‌کند با استرس اضافه مقابله کند. یک متخصص غدد باید در خصوص دوز مصرفی و توصیه‌های جدید درباره‌ی هر گونه تغییر در دستور مصرف با شما صحبت کند.

به مرور زمان، هنگامی که به شرایط جدید عادت کنید و از عوامل محرک علائم بیماری‌تان آگاه شوید، ممکن است خودتان بتوانید نحوه‌ی تنظیم داروها را یاد بگیرید. با وجود این، چنان‌چه درباره‌ی هر گونه تغییر در مصرف دارو دچار تردید هستید، حتما با پزشک معالج مشورت کنید.

۱۷. درمان‌های اورژانسی

بیمار و یکی از اعضای نزدیک خانواده باید نحوه‌ی تزریق هیدروکورتیزون را در مواقع اورژانسی آموزش ببیند.

این مسئله در شرایطی که پس از ایجاد یک جراحت دچار شوک شده باشید، یا بر اثر ابتلا به استفراغ یا اسهال – به خصوص در صورت باردار بودن و ابتلا به تهوع صبحگاهی –  قادر نباشید داروی خوراکی مصرف کنید، از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود. متخصص غدد باید در خصوص ضرورت تزریق دارو در موارد اورژانسی با بیمار صحبت کند.

چنان‌چه مجبور به تزریق اورژانسی هیدروکورتیزون شده‌اید، باید فورا نزد پزشک بروید. همیشه نزدیک‌ترین مرکز اورژانس شبانه‌روزی را مد نظر قرار دهید تا در صورت بروز نارسایی حاد غدد فوق کلیوی فورا به آن‌جا مراجعه کنید.

۱۸. درمان نارسایی حاد غدد فوق کلیوی

بحران آدرنال یا نارسایی حاد غدد فوق کلیوی یک مراقبت‌های اورژانسی است. چنان‌چه خود یا دیگران دچار چنین وضعیت شده‌اید، باید فورا با اورژانس تماس بگیرید.

نشانه‌های نارسایی حاد غدد فوق کلیوی یا بحران آدرنال عبارت هستند از:

الف. کم‌آبی شدید بدن
ب. رنگ‌پریدگی و سردی پوست
پ. تعریق زیاد
ت. تنفس سریع و سطحی
ث. سرگیجه
ج. استفراغ و اسهال شدید
چ. ضعف ماهیچه‌ای شدید
ح. سردرد
خ. خواب‌آلودگی شدید یا از دست دادن هوشیاری

در بیمارستان، برای جبران کم‌آبی، مقدار زیادی مایعات را از طریق سرخرگ بازو وارد بدن می‌کنند. این مایعات حاوی ترکیبی از نمک‌ها و قندها (سدیم، گلوکز یا دکستروز) است تا کمبودهای بدن‌تان جبران شود. هم‌چنین، جهت جبران کمبود هورمون کورتیزول، باید هیدروکورتیزون نیز تزریق ‌شود.

به علاوه، هر گونه علت اصلی بروز نارسایی حاد غدد فوق کلیوی، نظیر عفونت، نیز باید به طور کامل درمان شود.

در بریتانیا، بیماران مبتلا به بیماری آدیسون دارای گواهینامه‌ی معافیت از پرداخت هزینه‌های پزشکی هستند. به این ترتیب، این بیماران برای دریافت هر گونه نسخه لازم نیست هزینه‌ای پرداخت کنند.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده –  امیر رضا مصطفایی

منبع:nhs

نارسایی غدد فوق کلیوی: ۱۸ نکته درباره علائم، علتها و درمان آدیسون


 

پربازدیدترین ها

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی