کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

۹ نکته برای پرورش مهارت های تفکر انتقادی

تفکر انتقادی در دنیای امروز یک مفهوم ناآشنا نیست. مردم در همه‌جا، از دانشگاه تا محل کار گرفته و از کشورهای توسعه یافته تا کشورهای کوچک، از تفکر انتقادی صحبت می‌کنند. ولی با این‌وجود توجه مناسبی به اهمیت تفکر انتقادی نشده است. تفکر انتقادی، بصیرت جدید عصر نوین شناخته شده است. تفکر انتقادی می‌تواند توانایی فرد را در تجزیه و تحلیل مشکلات روزانه و اتخاذ تصمیم صحیح نشان دهد.

از آن‌جایی‌که این توانایی، یک استعداد مشخص ذاتی نیست که از بدو تولد همراه فرد باشد، پس مستلزم تمرین و تلاش است. بر خلاف انتظار، با وجود این‌که محبوبیت این مفهوم با سرعتی باورنکردنی در سراسر دنیا رو به گسترش است، ولی تعداد اندکی از افراد به نحوه‌ی پرورش مؤثر مهارت تفکر انتقادی آگاه هستند. سایت بازده قصد دارد در این نوشتار شما را با ۹ نکته برای پرورش مهارت های تفکر انتقادی آشنا کند. با ما همراه باشید.

۹ نکته برای پرورش مهارت های تفکر انتقادی

الف. تفکر انتقادی چیست؟

به گفته “بنیاد تفکرانتقادی”، از لحاظ فنی، تفکر انتقادی عبارت است از فرآیند سازماندهی شده و خردمندانه‌ی مفهوم‌سازی، کاربست، مطالعه، ترکیب و در نهایت ارزیابی ماهرانه و فعال اطلاعات ارائه شده یا گردآوری شده از طریق مشاهده، بازتاب، تجربه، گفتگو، یا تعقل، به‌عنوان راهنمای عمل و باور.

تعریف فوق بسیار تفصیلی است. راه دیگری برای درک بهتر تفکر انتقادی وجود دارد. تفکر انتقادی عبارت است از یک فرآیند سیستماتیک و دقیق از حل اطلاعات به شیوه‌ای مؤثر، به‌گونه‌ای که به‌طور کلی موضوعات را بهتر درک کنید، تصمیمات بهتری بگیرید و در مکالمات اعتماد به‌نفس بیشتری داشته باشید. اساسا، مهارت تفکر انتقادی مستلزم این است که شما از ابزارهای خردمندانه‌ی گوناگون برای پخش اطلاعات استفاده کنید.

مطلب مرتبط: ۱۰ تفکر سمی رایج که زندگی آدم‌ها را ویران می‌کند ولی نمی‌دانند

در این دو مفهوم چند نکته کلیدی  وجود دارد که شایسته است پیش از آموزش نحوه‌ی پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی، به خاطر بسپارید.

نخست، راه‌های مختلف تفکر انتقادی درباره‌ی اطلاعات

۱. مفهوم‌سازی
۲. بررسی
۳. ترکیب کردن
۴. ارزیابی

دوم، ممکن است اطلاعات گردآوری شده از منابع مختلفی به دست آیند، مثلا

۱. مشاهده
۲. تجربه
۳. تعقل
۴. انعکاس
۵. ارتباط

و در آخر این‌که مقصود تمام اطلاعات فوق حمایت از این موارد است:

۱. باور
۲. عمل

برخی افراد، روش منحصر به‌فردی برای تشریح تفکر انتقادی دارند. آن‌ها تفکر انتقادی را خلاف تفکر معمول تعریف می‌کنند. مغز ما در تمام لحظات روز مشغول فکر کردن است و این کار را متوقف نمی‌کند. به‌جای این‌که فکر کردن به صورت اتوماتیک انجام شود، شما می‌توانید به‌صورت عامدانه از ابزارهای بصیرتی خود برای نتیجه‌گیری بهتر و دقیق‌تر استفاده کنید. این کار قطعا مزایای بسیار بیشتری نسبت به تفکر ناخودآگاه ذهن دارد. این امر برای پرورش کودکان نیز مفید است.

مطلب مرتبط: ۱۵ روش که فکر سمی یکی را از سرتان بیرون کنید

ب. نحوه پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی

اگر در این مورد جستجو کنید، نتایج زیادی درباره‌ی نحوه‌ی پرورش مهارت تفکر انتقادی به دست می‌آورید. گزینه‌های مختلفی که راه‌های گوناگونی برای تمرین تفکر انتقادی به شما پیشنهاد می‌کنند می توانند گمراه کننده باشند، زیرا انتخاب یک روش از میان روش‌های گوناگون کار ساده‌ای نیست. در نتیجه، در این بخش، روش‌های ساده ولی مؤثری را به شما معرفی می‌کنیم تا با استفاده از آن‌ها مهارت‌های تفکر انتقادی‌تان را پرورش دهید. این روش‌ها بسیار مفید هستند و می‌تواند به آموزش نحوه تفکر و پردازش اطلاعات به شما کمک کنند.

۱. پرسش‌های اساسی بپرسید

ساده بنظر می‌رسد، این‌طور نیست؟ درواقع، این کار پیچیده‌تر از آن چیزی است که تصور می‌کنید. بسیاری از افراد وقتی توضیح پیچیده‌ای در مورد مشکل‌شان دریافت می‌کنند دچار سردرگمی می‌شوند. بنابراین، با بازگشت به پرسش‌های اساسی به تمرین روش فکر کردن بپردازید. چه چیزی را می‌خواهید بدانید؟ چه چیزی را می‌دانید؟ با مطرح کردن پرسش‌های اساسیِ ساده، تمام بخش‌ها و جوانب یک مشکل را می‌بینید. برخی از خاص‌ترین راه‌حل‌های مسائل نه به‌خاطر پیچیدگی‌شان بلکه به‌خاطر سادگی خاص‌شان تعجب آور هستند. بنابراین‌، به خاطر داشته باشید پیش از آن‌که به دنبال امتحان کردن راه‌های پیچیده باشید همیشه در ابتدا به دنبال راه‌حل‌های ساده بگردید.

۲. مفروضات اساسی پرسش‌ها

نکته دیگری که باید در زمان یادگیری نحوه ی پرورش مهارت های تفکر انتقادی به یاد داشته باشید عبارت است از مفروضات اساسی. همه‌ی ما مفروضات زیادی درباره‌ی همه چیز داریم. به این ترتیب است که ذهن ما به پردازش اطلاعات خاص می‌پردازد و به این ترتیب است که در زندگی روزمره‌مان به پیش می‌رویم. این مفروضات، زمینه‌ی چارچوب انتقادی ما هستند و بر اساس این مفروضات به تصمیم‌گیری و قضاوت درباره‌ی پیرامون‌مان می‌پردازیم.

ولی اگر تمام باورهای‌تان اشتباه از آب دربیاید چه؟ یا این‌که کاملا قابل اطمینان نباشند چه؟ به نظر می‌رسد دنیای‌تان از هم گسسته شود و مجبور خواهید بود تمام این شالوده را بازسازی کنید. برای جلوگیری از این اتفاق، باید درباره‌ی مفروضات‌تان سوال بپرسید. اگر انیشتین مفروضات نیوتون را درباره‌ی قانون حرکت زیر سوال نبرده بود چه می‌شد؟ ممکن بود بشریت با درک نادرستی از حرکت زمین زندگی کنند و علم به مسیری نادرست می‌رفت. می‌توان گفت تفکر انتقادی انیشتین باعث نجات دنیا شد.

مطلب مرتبط: ۶ تفکر خوش بینانه که نگرش‌­تان را به زندگی تغییر خواهند داد

۳. ذهن‌تان را باز نگه دارید

برای تفکر انتقادی به ذهن باز نیاز است. مشخصا، دنیا برای افرادی که ذهن باز ندارند بزرگ‌تر از آن است که درک کنند. اگر نمی‌دانید چگونه مهارت تفکر انتقادی‌تان را پرورش دهید، بهتر است ابتدا باز کردن ذهن‌تان را یاد بگیرید. چیزهایی که امروز می‌دانید ممکن است روز بعد اشتباه باشند. چیزهایی که در گذشته مجاز نبودند ممکن است در آینده به امری معمول تبدیل شوند. اگر ذهن‌تان محدود باشد، از حقیقت دور خواهید ماند. مشخصه‌های یک ذهن بسته عبارتند از مجموعه گرایش‌ها و آرای سخت یا اکراه داشتن نسبت به مباحثه. حرف زدن با این دسته از آدم‌ها مثل حرف زدن با دیوار است.

اگر می‌خواهید پردازش مناسبی از اطلاعات داشته باشید، اول از همه، باید تمام اطلاعات را به دست بیاورید. تنها یک ذهن باز می‌تواند به شما اجازه چنین کاری دهد. بااین‌حال، روشنفکر بودن (منظور ذهن باز داشتن است) به معنای بازگشت به واقعیت‌ها به گونه‌ای که می‌شناختید یا پذیرش هر نقطه نظری نیست. در واقع، بعضی اوقات، تفکر انتقادی به شما کمک می‌کند تا پای عقاید و نقطه نظرات‌تان بمانید. علیرغم پرسش‌های مطرح شده، واقعیت باقی می‌ماند؛ تنها توهمات است که به‌واسطه‌ی تغییر تفکر تحت فشار قرار می‌گیرد.

۴. وارونه کردن را امتحان کنید

آیا تا بحال با این پرسش مواجه شده‌اید “اول مرغ بود یا تخم مرغ؟”. این پرسش، مثال معمول وارونه فکر کردن است. از این رو، نحوه پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی با این تفکر آغاز می‌شود. دانشمندان اثبات کرده‌اند یک راه هوشمندانه برای یافتن پاسخ مسائل دشوار، تلاش برای وارونه کردن آن است. به‌نظر واضح می‌رسد که مرغ روی تخم‌مرغ می‌نشیند تا به جوجه تبدیل شود، پس مرغ قبل از آن وجود داشتهاست. ولی، تفکر دوم این است که، آن مرغ از کجا آمده است؟ آیا از تخم سر برآورده است؟ پس، اول باید تخم مرغ بوده باشد! هر زمان که به یک مشکل فکر می‌کنید، داستان مرغ و تخم مرغ را به یاد داشته باشید. آن‌چه از یک سوی علت است، می‌تواند معلول باشد و بالعکس. نگاه کردن به نقطه‌نظرات مختلف می‌تواند در تفکر منتقدانه‌تر و یافتن راه حل مؤثرتر به شما کمک کند.

۵. تعصبات‌تان را درک کنید

عوامل بسیار زیادی وجود دارند که بر بینش و تصمیم شما اثرگذار هستند. یکی از این عوامل تعصبات‌تان است. به‌خاطر این عامل ممکن است قضاوت انسانی، بی‌پایه، شخصی و کینه‌توزانه باشد. شما می‌بایست تفکرات ذهنی‌هات را پیش از یادگیری نحوه پرورش مهارت تفکر انتقادی شناسایی کنید. بعضی اوقات، تصمیم افراد برخلاف آن چیزی است که می‌دانند، این امر به‌خاطر پیش‌فرض‌های ذهنی‌شان رخ می‌دهد. مطالعه‌ای که اخیرا انجام شده است به این موضوع اشاره کرد که والدینی که اطلاعات صحیحی درباره‌ی مزایا و ایمن بودن واکسیناسیون دریافت کردند، کمتر به واکسن زدن فرزندان‌شان اقدام کردند. دلیل این مورد این است که دانسته‌ها همیشه به اقدام صحیح نمی‌انجامند. شناسایی تعصبات و همچنین جایی که ممکن است آن تعصبات بر نحوه برخورد شما با اطلاعات تأثیر بگذارند، راه را برای یادگیری نحوه پرورش مهارت تفکر انتقادی در شما باز می‌کند.

مطلب مرتبط: ۶ اندیشه مثبت و خوش‌ بینانه برای تغییر نگرش‌تان به زندگی

۶. کتاب‌های خوب بخوانید

کتاب‌ها هر چیزی را به ما یاد می‌دهند. هیچ شکی در مورد مزایای کتاب برای انسان‌ها وجود ندارد. این موضوع که کتاب‌های خوب در یادگیری نحوه‌ی پرورش تفکر انتقادی به ما کمک می‌کنند درست است. زمانی‌که کتاب می‌خوانید،  نه تنها اطلاعات جالبی به دست می‌آورید بلکه روش تفسیر و آنالیز اطلاعات را نیز یاد می‌گیرید. پرسش و پاسخ در زمان مطالعه می‌تواند در آموزش مغز برای ادامه دادن به روش انتقادی نیز مؤثر است. هرگز کسب اطلاعات بیشتر و گسترش دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات‌تان را متوقف نکنید. باز هم تکرار می‌کنم، یک ذهن بسته نمی‌تواند تفکر انتقادی داشته باشد، مطالعه بیشتر و بیشتر یکی از بهترین روش‌هایی است که می‌توانید جهان‌تان را گسترش دهید و تفکر انتقادی را در خودتان پرورش دهید.

۷. خودتان را جای دیگران بگذارید

همدلی نیز می‌تواند نحوه پرورش تفکر انتقادی را به شما آموزش دهد. خواه در مورد درک بهتر ادبیات باشد یا بهبود مهارت‌های مذاکره، قرار دادن خودتان به جای دیگری به شما در درک و تصویرسازی آمال، انگیزه‌ها و آشفتگی افراد کمک می‌کند. شما می‌توانید این اطلاعات را به‌گونه‌ای به‌کار ببندید که متقاعدکننده باشند، اهرم ترقی شما شوند یا این‌که اساسا با استفاده از آن‌ها فرد بهتر یشوید. زمانی‌که موضوعات را به‌خوبی درک کنید، روش تفکرتان دقیق‌تر و مناسب‌تر خواهد بود.

۸. بازی کردن با افرادی که از شما باهوش‌تر هستند

هیچ راهی برای یادگیری بهتر از یاد گرفتن از دوستان نیست. اگر به دنبال راهی برای پرورش مهارت تفکر انتقادی‌تان هستید، با آدم‌های باهوش دوست شوید و غرورتان را کنار بگذارید. به‌علاوه، اگر مشتاق آموزش هستید، می‌خواهید در کاری، به‌ویژه پرورش مهارت تفکر انتقادی، پیشرفت کنید، با آدم‌هایی طرح دوستی بریزید که از شما باهوش‌تر هستند. شما نه تنها می‌توانید از روش تفکر انتقادی آن‌ها چیزهایی بیاموزید، بلکه می‌توانید درس‌ها و تجربه‌ی زیادی از داستان‌ها و زندگی شخصی‌شان یاد بگیرید. افراد زیرک غالبا روش مؤثر و نقطه نظر ژرفی برای پردازش اطلاعات دارند که در موفق شدن‌شان به آن‌ها کمک می‌کند. قطعا آن‌ها می‌توانند چیزهای زیادی درباره‌ی نحوه پرورش تفکر انتقادی به شما یاد دهند.

مطلب مرتبط: افکار منفی: ببینید افکار منفی چه بلایی سر مغزتان می‌آورد

۹. غیر ممکن است در ۱۰۰ درصد مواقع تفکر انتقادی داشته باشید

شما می‌توانید نحوه‌ی پرورش مهارت تفکر انتقادی را برای اتخاذ بهترین تصمیم بیاموزید. شما می‌توانید روش‌های متفاوت را برای ارتقای جهان‌بینی‌تان به کار بگیرید. بااین‌حال، فرقی نمی‌کند در این کار تا چه اندازه خوب عمل کنید، ممکن است نتوانید همیشه منتقدانه فکر کنید. مشکلی نیست. قابل درک است که در برخی مواقع، تصمیمی که اتخاذ کرده‌اید بهترین و مناسب‌ترین تصمیم برای آن موقعیت نباشد. اگر در آنالیز مسئله نیز دچار مشکل شوید قابل قبول است. تفکر انتقادی تنها یک ابزار است که بهتر است زمانی به کار ببندید که به تصمیم‌گیری‌های بزرگ یا حل مسائل دشوار نیاز دارید. هرچند، به این معنی نیست که مجبور باشید در هر زمان و برای هر موردی از تفکر انتقادی استفاده کنید.

در برخی نقاط زندگی، ممکن است با لغزش‌هایی در برداشت‌تان مواجه شوید. مسئله‌ی بزرگی نیست. آن‌چه مهم است این است که لغزش‌ها را شناسایی کنید تا در آینده از آن‌ها اجتناب کنید. آن‌چه باید در زمان مطالعه در مورد نحوه‌ی پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی به خاطر بسپرید این است که درس گرفتن از اشتباهات یک ضرورت است.

یادگیری نحوه پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی کار آسانی نیست. این فرآیند طولانی و مستلزم صبر و تمرین است.  ممکن است برای تغییر روش تفکر و فرآیند تصمیم‌گیری‌تان به چندین سال زمان نیاز باشد. با استفاده از نکات مطرح شده در این نوشتار می‌توانید به پرورش تفکر انتقادی‌تان بپردازید. اگر بتوانید مهارت تفکر انتقادی را در خودتان پرورش دهید، در بسیاری از جوانب زندگی شخصی و حرفه‌ای‌تان از آن بهره خواهید برد.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – فاطمه بختیاری دزفولی

منبع: vkool

۹ نکته برای پرورش مهارت های تفکر انتقادی

نوشته های مرتبط

برچسب ها

*
هرگونه نشر ، بازتولید یا بازنشر تمام یا بخشی از محتوای سایت بازده بدون کسب مجوز، غیرقانونی است و تحت پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.

متاسفیم. نظرات بسته است.

پربازدیدترین ها

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی