کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

۸ نکته درباره فواید،خطرات، تاثیر و انواع هورمون اندورفین

هورمون اندورفین مسئول ایجاد احساسی است که شما پس از انجام فعالیت‌های بدنی، پس از خوردن تکه‌ای از یک شکلات تلخ، و پس از خندیدن و معاشرت با دوستان‌تان تجربه می‌کنید. اندورفین‌ها مواد شیمیایی موجود در مغزتان هستند که به مقابله با درد و ایجاد یک حس خوب عمومی در بدن کمک می‌کنند. ولی واقعا چه مقدار درباره‌ی هورمون اندورفین اطلاعات دارید؟

فواید،خطرات، تاثیر و انواع هورمون اندورفین

۱. اندورفین چیست؟

نخست اجازه دهید با خودِ واژه‌ی اندورفین (Endorphins) شروع کنیم؛ این اصطلاح از دو واژه‌ مشتق شده است: endogenous (که به معنی درون‌زا یا تولید شده در بدن است) و morphine (مورفین یا مسکن درد افیونی). به این ترتیب، با کنار هم گذاشتن این دو واژه می‌توان نتیجه گرفت که اندورفین‌ها مسکن‌های طبیعی درد در بدن هستند. ولی آن‌ها دقیقا چه هستند؟

اندورفین‌ها گروهی از پپتیدهایی هستند که توسط غده هیپوفیز و دستگاه عصبی مرکزی تولید می‌شوند، و بر گیرنده‌های اوپیوئید در مغز اثر می‌کنند. این پیام‌رسان‌های عصبی (که گاهی اوقات به عنوان هورمون‌ نیز شناخته می‌شوند) باعث افزایش حس لذت و تندرستی، و هم‌چنین، کاهش درد و ناراحتی می‌شوند.

آیا شما تاکنون اثرات افزایش ناگهانی هورمون اندورفین را تجربه کرده‌اید؟ این وضعیت معمولا در واکنش به اتفاقات خاصی نظیر خوردن یک غذای لذیذ، انجام یک فعالیت بدنی لذت‌بخش، برقراری یک رابطه‌ی جنسی، رو به رو شدن با یک موقعیت استرس‌زا، یا تجربه‌ی یک درد فیزیکی رخ می‌دهد.

برای مثال، اگر برای دویدن به یک پارک جنگلی رفته باشید و قوزک پای‌تان آسیب دیده باشد، احتمالا افزایش ناگهانی هورمون اندورفین را در بدن‌تان تجربه خواهید کرد؛ این افزایش ناگهانی در سطوح هورمون اندورفین به شما کمک می‌کند علی‌رغم درد و آسیب‌دیدگی‌تان، لنگ لنگان خود را از جنگل خارج کنید و به یک مکان امن و راحت برسانید.

هم‌چنین، افزایش ناگهانی اندورفین‌ها می‌توانند این پدیده را توضیح دهند که چرا گروهی از آدم‌ها قادر هستند پس از وقوع تصادف رانندگی، یک خودروی سنگین را از روی افراد آسیب‌دیده بردارند، در حالی که آن‌ها در شرایط عادی، حتی فکرش را هم نمی‌کنند که بتوانند چنین کاری را انجام بدهند.

اندورفین‌ها مواد شیمیایی مفید و سازگاری در بدن هستند که به عنوان عاملی طبیعی برای دور نگه داشتن انسان‌ها از احساس درد، و تحریک آن‌ها به تجربه‌ی احساس لذت شناخته می‌شوند. بدون وجود اندورفین، احتمالا دنیا این چنین رنگارنگ و زیبا نبود، و روزهای‌تان در نظر شما بلندتر و خسته‌کننده‌تر می‌آمدند، و شاید نمی‌توانستید از زندگی‌تان لذت ببرید.

۲. اندورفین‌ها چه فوایدی به همراه دارند؟

اندورفین‌ها از نظر حفظ و بهبود وضعیت سلامت و تندرستی انسان، اثرات مثبت بسیاری به همراه دارند. تصور کنید چند روزی به تعطیلات رفته‌اید و متاسفانه یک مار نیش‌تان زده است، با این حال، احساس درد نمی‌کنید. چرا این‌چنین شده است؟ این اثر محافظتی جریان اندورفین‌ها در بدن است که به شما امکان می‌دهد با استرس این موقعیت کنار بیایید.

در ادامه، به فهرستی از فواید متعدد اندورفین‌ها اشاره می‌کنیم:

الف. کاهش افسردگی
ب. کاهش اضطراب
پ. بهبود عزت نفس
ت. تنظیم یا اصلاح اشتها
ث. بهبود واکنش ایمنی بدن
ج. کاهش درد    

همان‌طور که می‌بینید، اندورفین‌ها فواید بسیار زیادی به همراه دارند. در حقیقت، انجام فعالیت‌های بدنی نظیر ورزش‌هایی با شدت متوسط، دست‌کم به مدت ۴۵ دقیقه در روز، سه روز در هفته، گزینه‌ی درمانی و شروع خوبی برای مقابله با افسردگی خفیف به شمار می‌رود.

۳. کاهش هورمون اندورفین چه اثراتی به همراه دارد؟

از سویی دیگر، اگر به اندازه‌ی کافی در بدن‌تان اندورفین نداشته باشید، ممکن است عوارض زیر را تجربه کنید:

الف. افزایش علائم افسردگی
ب. افزایش اضطراب
پ. افزایش میزان نوسانات خلقی
ت. افزایش درد و ناراحتی
ث. تجربه‌ی مشکلات مربوط به اعتیاد
ج. بروز اختلال در خواب
چ. تکانشگری

هم‌چنین، می‌دانیم استرس‌های ناشی از اتفاقاتی نظیر تجربه‌ی انواع سوء رفتار در دوران کودکی، می‌تواند توانایی بدن را برای تولید اندورفین دچار اختلال کند.

۴. چگونه می‌توان سطوح هورمون اندورفین را در بدن افزایش داد؟‌

برای افزایش طبیعی اندورفین در بدن‌تان چه کارهایی می‌توانید انجام دهید؟ برخلاف آن‌چه شاید فکر می‌کنید، برای افزایش سطوح هورمون اندورفین در بدن نیاز نیست به اندازه‌ی یک مسابقه‌ی ماراتن بدوید یا کارهای عجیب و غریب انجام بدهید.

با این‌که در حقیقت، انجام فعالیت‌های بدنی نسبتا شدید در مقایسه با ورزش‌هایی با شدت پایین‌تر، باعث تولید اندورفین بیش‌تری در بدن می‌شود، هم‌چنان راه‌های مختلف دیگری نیز پیش روی‌تان دارید تا بدون نیاز به رد کردن خط پایان یک مسابقه‌ی دوی ۵۰ کیلومتری بتوانید سطح اندورفین بدن‌تان را افزایش دهید.

در این بخش، به فهرستی از گزینه‌های ساده‌ای اشاره می‌کنیم که همین حالا نیز می‌توانید آن‌ها را امتحان کنید.

  •  خوردن شکلات تلخ
  •  فعالیت بدنی
  •  رابطه‌ی جنسی
  •  ساختن یا گوش دادن به یک آهنگ
  • خلق یک اثر هنری
  •  رقصیدن
  • استفاده از طب سوزنی
  • خندیدن
  • خوردن غذاهای تند
  •  ماساژ
  • سونا
  •  استفاده از رایحه درمانی
  •  تماشای یک فیلم یا سریال تلویزیونی
  •  انجام مراقبه
  •  انجام کارهای داوطلبانه و خیریه
  •  معاشرت با دوستان

۵. مقایسه‌ی اندورفین و دوپامین

چه تفاوتی میان اندورفین‌ها و دوپامین موجود در مغز شما وجود دارد؟ اندورفین‌ها پیام‌رسان‌های عصبی هستند که به شما برای مقابله با درد و استرس کمک می‌کنند، در حالی که دوپامین یک پیام‌رسان تقویت کننده‌ی خلق و خو است که پس از رسیدن به یک هدف در بدن ترشح می‌شود.

به این ترتیب، دوپامین باعث ایجاد یک سیستم پاداش در مغز می‌شود که به افزایش انگیزه‌های آدم‌ها برای انجام کارها و وظایف‌شان کمک می‌کند (در مقابل، کاهش سطح دوپامین می‌تواند باعث کاهش انگیزه‌ در آدم‌ها شود). در واقع، افزایش سطح اندورفین در بدن می‌تواند به افزایش میزان تولید دوپامین منجر شود؛ بنابراین، اندورفین‌ها و دوپامین منحصرا رابطه‌ای متقابل با یکدیگر ندارند، بلکه در واقع، درون سیستمی از انگیزه‌دهی برای عمل از طریق پاداش و رسیدن به حس خوب ناشی از انجام یک عمل موفق به یکدیگر متصل هستند.

به عبارت دیگر، در نتیجه‌ی سیستم پاداش ناشی از کارکرد دوپامین موجود در مغز ممکن است انگیزه‌تان برای شرکت در یک مسابقه‌ی ماراتن بیش‌تر شود؛ این انگیزه برای عمل در حین عملِ واقعی شرکت کردن در مسابقه، بر اثر ترشح اندورفین تقویت خواهد شد. به این ترتیب، اندورفین‌ها باعث می‌شوند احساسات با سرعت به عمل تبدیل شوند، در حالی که دوپامین در طولانی مدت باعث افزایش انگیزه برای عمل می‌شود.

۶. انواع اندورفین‌ها

چند نوع مختلف اندورفین وجود دارند؟ در حقیقت، تاکنون ۲۰ نوع مختلف اندورفین توسط دانشمندان شناسایی شده است. با وجود این، آن دسته از اندورفین‌هایی که معمولا موضوع مطالعه‌ی بیش‌تر پژوهشگران قرار گرفته‌اند، با نام بتا اندورفین شناخته می‌شوند.

این نوع از اندورفین‌ها به بهبود وضعیت خلقی و تسکین درد کمک می‌کنند و اثری مشابه‌ی داروهای ضد درد مورفین در بدن ایجاد می‌کنند. بدون وجود این بتا اندورفین‌ها، احتمالا به راحتی قادر نخواهید بود با استرس و درد مقابله کنید.

۷. مقایسه‌ی هورمون اندورفین و داروهای مخدر

چه تفاوت‌هایی میان اندورفین‌ها و داروهای مخدر یا افیونی وجود دارند؟ داروهای مخدر شامل مورفین و فنتانیل هستند. این داروهای مخدر نیز بر همان گیرنده‌های دردی اثری می‌کنند که سیستم اندورفین در مغز بر آن‌ها تاثیرگذار است. وقتی فردی مورفین یا فنتانیل مصرف می‌کند، مغز وی دوپامین بیش‌تری ترشح می‌کند.

با وجود این، چنان‌چه این داروها طی یک دوره‌ی زمانی طولانی مصرف شوند، سیستم مغزی به سطوح بالای دوپامین عادت می‌کند و برای ایجاد حس شادابی و سلامتی، به اندازه‌ی سابق، به داروی بیش‌تری نیاز پیدا می‌کند. به عبارت دیگر، مغز به این میزان از دوپامین عادت می‌کند و دیگر این سطح از دوپامین نمی‌تواند بر مغز اثرگذار باشد. بنابراین، فرد برای تجربه‌ی حس شادابی سابق، نیاز به مصرف داروی بیش‌تری خواهد داشت.

به علاوه، عادت کردن به مصرف داروهای مخدر یا افیونی می‌تواند فرد را از لحاظ هیجانی و اجتماعی منزوی کند. هم‌چنین، این فرد ممکن است علاقه‌ی خود را به فعالیت‌هایی نظیر خوردن غذا یا برقراری رابطه‌ی جنسی، که پیش‌تر باعث تحریک سیستم پاداش مغزی‌اش می‌شدند، از دست بدهد. دلیل این مسئله این است که مورفین و سایر داروهای مشابه می‌توانند جایگزین سایر روش‌هایی شوند که برای تحریک طبیعی سیستم پاداش مغزی‌تان به آن‌ها نیاز داشته‌اید؛ برای مثال، چنین فردی ممکن است رفتارهای اجتماعی‌اش را ترک کند، زیرا این داروها جایگزین نیاز وی برای ایجاد پیوندهای اجتماعی جهت افزایش سطح اندورفین در بدن شده‌اند.

در واقع، وقتی این افراد نیاز به ترک مورفین پیدا می‌کنند یا سعی می‌کنند مصرف داروهایی نظیر هروئین را متوقف کنند، اثرات ترک این مواد در آن‌ها مشابه‌ی اثراتی است که تجربه‌ی غم و اندوه شدید بر آدم‌ها می‌گذارد: احساس افسردگی، زودرنجی، دوره‌هایی از گریه، از دست دادن اشتها، و ابتلا به اختلالات خواب.

از سویی دیگر، در چنین شرایطی ممکن است سطوح اندورفین طبیعی در بدن که پیش‌تر صرفا از طریق فعالیت‌های عادی نظیر انجام فعالیت‌های بدن یا برقراری رابطه‌ی جنسی تامین می‌شد، نتواند به اندازه‌ی کافی پاسخگوی نیاز این افراد برای رسیدن به سطح مشابه‌ای از حس شادابی و تندرستی باشد. با وجود این، خطر اعتیاد به افزایش بیش از اندازه‌ی اندورفین در بدن و جستجو برای راه‌‌های ناسالم تامین آن در این افراد افزایش می‌یابد.

۸. خطرات اعتیاد به اندورفین

آیا امکان اعتیاد به حس ناشی از افزایش ناگهانی و بیش از اندازه‌ی اندورفین در بدن وجود دارد؟ متاسفانه، بله! چنین خطری وجود دارد؛ در پایان، به چند نمونه از چگونگی امکان وقوع این اتفاق اشاره می‌کنیم:‌

خودزنی یا خود آسیبی

افرادی که دچار خودزنی می‌شوند، غالبا این کار را به خاطر رسیدن به حس ناشی از افزایش ناگهانی و بیش از اندازه‌ی اندورفین انجام می‌دهند که معمولا در اثر آسیب زدن به خود در آن‌ها ایجاد می‌شود. معمولا، آن‌ها این کار را برای تسکین استرس‌ هیجانی خود انجام می‌دهند و این کار برای آن‌ها به یک عادت تبدیل می‌شود؛ آن‌ها به افزایش ناگهانی و بیش از اندازه‌ی اندورفین در بدن‌شان معتاد می‌شوند و به خاطر نیاز به احساس تسکین هیجانی خود نمی‌توانند خودزنی را ترک کنند.

اعتیاد به ورزش

هم‌چنین، خطر اعتیاد به ورزش یا فعالیت‌های بدنی نیز وجود دارد – به حدی که ممکن است به بدن آسیب وارد شود. وقتی فردی فقط برای تجربه‌ی احساس ناشی از افزایش اندورفین در بدن خود ساعت‌ها در طول روز به انجام فعالیت‌های بدن می‌پردازد، به وضعیت مبتلا می‌شود که می‌توان آن را اعتیاد به ورزش دانست. انجام روزانه‌ی فعالیت‌های بدنی برای سلامت جسم و روان مفید است، ولی اگر در این کار افراط کنید – تا حدی که به نظر برسد قادر به کنترل رفتار خود نیستید، احتمالا گرفتار وضعیتی شده‌اید که برای‌تان مشکل‌ساز خواهد شد.

معاشرت و اندورفین

هنگام ایجاد پیوندهای اجتماعی نیز در بدن انسان اندورفین ترشح می‌شود. با وجود این، چنان‌چه فردی دائما از داروهای مخدر یا افیونی استفاده کند، ممکن است علاقه و اشتیاق خود را به ارتباطات اجتماعی از دست بدهد. به همین شکل، فردی هم که به طور طبیعی سطوح بالاتری از این مواد شیمیایی را در مغز خود تجربه می‌کند، ممکن است انگیزه‌ی متفاوتی برای معاشرت داشته باشد.

سخن آخر

آیا می‌خواهید بدانید چگونه می‌توان سطوح اندورفین را در بدن‌ افزایش داد، و مقاومت‌ خود را در برابر درد، و هم‌چنین حس شادابی را در وجود خود‌ تقویت کرد؟‌ از توصیه‌هایی که در این مقاله به شما ارائه‌ شده است استفاده کنید تا قدم موثری برای تقویت حس تندرستی و افزایش مقاومت به درد بردارید.

با وجود این، باید همیشه به خاطر داشته باشید، سطح مقاومت به درد و احساس شادابی و تندرستی در آدم‌ها متفاوت است. اگر احساس می‌کنید انرژی و روحیه‌تان پایین است و هیچ تلاشی برای بهبود این وضعیت نمی‌کنید، ممکن است به اختلالات دیگری از جمله افسردگی یا بیماری‌هایی از این قبیل مبتلا شده باشید.

در این شرایط، بهترین توصیه این است که نزد یک پزشک بروید و با کمک وی، به دنبال علت‌های ریشه‌ای مشکلات‌تان و تهیه‌ی یک برنامه‌ی درمانی مناسب بگردید.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – امیر رضا مصطفایی

منبع: verywellmind

۸ نکته درباره فواید،خطرات، تاثیر و انواع هورمون اندورفین


 

پربازدیدترین ها

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی