کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

۲۵ مهمترین علائم،علل و درمان اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی

اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی یک الگوی رفتاری مداوم است. این اختلال شخصیتی منجر به بازداری اجتماعی، احساس کافی نبودن، حساسیت در برابر طرد شدگی و مشکلات ناشی از آن از جمله روابط و موقعیت‌های کاری می‌شود. نوعی الگوی اجتناب و کناره‌گیری ناشی از ترس از طرد شدن یا تایید نشدن- که بسیار هم دردناک است- در افراد مبتلا به این اختلال دیده می‌شود. ۲.۵ درصد از جمعیت جامعه به اختلال شخصیت دوری‌گزین مبتلا هستند. این اختلال به نسبت یکسان در مردان و زنان دیده می‌شود.

مهمترین علائم اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی در افراد

۱. علائم اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی

۱. بازداری اجتماعی

۲. احساس کافی نبودن

۳. حساسیت فوق‌العاده شدید به ارزیابی منفی

۴. اضطراب ناشی از چیزی را اشتباه گفتن یا کار نادرستی انجام دادن

۵. نیاز به دوست داشته شدن

۶. کناره‌گیری از موقعیت‌های مختلف در نتیجه‌ی ترس از طرد شدن

۷. کناره‌گیری از ارتباطات صمیمانه یا در میان گذاشتن احساسات صمیمانه

۸. کناره‌گیری از موقعیت‌ها و رویدادهای اجتماعی

۹. کناره‌گیری از تعامل در محیط کاری یا رد کردن ترفیع رتبه

۱۰. پرهیز از درگیر شدن( تلاش برای خوشحال کردن دیگران)

۱۱. عزت نفس پایین

۱۲. عدم ابراز وجود

۱۳. خودآگاهی بسیار بالا

۱۴. از نظر اجتماعی خود را حقیر یا بی‌عرضه دانستن

۱۵. بی‌اعتمادی به دیگران

۱۶. ناتوانی در شروع کردن یک معاشرت اجتماعی

۱۷. آنهدونیا( کاهش انگیزه یا عدم توانایی درک لذت)

۱۸. اضطراب در موقعیت‌های اجتماعی

۱۹. طفره رفتن از تصمیم‌گیری

۲۰. هوشیار بودن نسبت به نشانه‌های عدم تایید یا طرد شدن

۲۱. شکننده بودن در برابر نقد یا عدم تایید

۲۲. نداشتن دوست نزدیک یا فقدان شبکه‌‌ای از ارتباطات اجتماعی

۲۳. بی‌میلی در ریسک کردن یا امتحان کردن چیزهای جدید

۲۴. رفتارهای خشک و پر از ترس

۲۵. سوءتعبیر از موقعیت‌های خنثی و منفی دانستن آن‌ها

مطلب مرتبط: اختلال استرس پس از سانحه: ۷ مهمترین علایم تشخیص PTSD

۲. علل اختلال شخصیت دوری گزین

گفته می‌شود عوامل ژنتیکی، محیطی، اجتماعی و روانی در بروز اختلال شخصیت دوری‌گزین موثر هستند. سوءاستفاده‌ی عاطفی، انتقاد، تمسخر، بی‌محبتی از سمت والدین یا تربیت نشدن توسط یکی از والدین- در کنار سایر عوامل گفته شده- منجر به بروز این اختلال می‌شوند. طرد شدن از سوی دوستان و همرده‌ها نیز می‌تواند یکی دیگر از عوامل موثر در شکل‌گیری این اختلال باشد.

اغلب برخی افراد دارای اختلال شخصیت دوری‌گزین در کودکی بسیار خجالتی هستند و با بالا رفتن سن قادر نیستند این ویژگی اخلاقی خود را ترک کنند.

اضطراب اجتماعی و اختلال شخصیت دوری‌گزین دارای علائم و ژنتیک مشابه هستند. اختلال شخصیت دوری‌گزین گونه‌ای تشدید یافته از اضطراب اجتماعی است.

۳. تشخیص اختلال شخصیت دوری گزین

اختلال شخصیت دوری‌گزین فقط توسط یک متخصص سلامت روان کارآزموده و بر اساس معیارهای مندرج در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی قابل تشخیص است. این احتمال وجود دارد که پزشک خانوادگی شما نخستین علائم این اختلال را در شما رویت کند. در این صورت، او باید شما را به یک روانشناس، روانکاو یا متخصص مربوطه جهت تشخیص اصلی ارجاع دهد.

اختلال شخصیت دوری‌گزین معمولا در بزرگسالان قابل تشخیص است. شخصیت کودکان در دوران کودکی همچنان در حال شکل‌گیری است. از این روی، رفتارهایی مثل خجالتی بودن ممکن است در دوران کودکی تجربه‌هایی طبیعی و عادی به نظر برسند. از طرف دیگر، همین رفتارها می‌توانند بیش از حد ادامه یابند، تا بزرگ‌سالی در فرد باقی بمانند و علامتی از نوعی اختلال شخصیتی باشند.

طبق راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی، باید الگوی دائمی پرهیز از تماس اجتماعی، بیش از حد حساس بودن در برابر طرد شدگی و انتقاد و احساس ناکافی بودن به همراه حداقل چهار مورد از معیارهای زیر در فردی مشاهده شود تا به طور قطع بگوییم وی به اختلال شخصیت دوری‌گزین مبتلا است:

  • کناره‌گیری از فعالیت‌های شغلی که نیازمند برقراری تماس اجتماعی هستند به دلیل ترس از انتقاد، تایید نشدن یا طرد شدن
  • بی‌میلی به مشارکت با دیگران یا ارتباط برقرار کردن با آنها مگر در صورتیکه فرد مطمئن شود گروه مورد نظر از او خوششان خواهد آمد
  • ممانعت از نزدیک شدن به دیگران و داشتن روابطی صمیمانه به دلیل ترس از مسخره شدن یا تحقیر شدن
  • تمرکز بر انتقاد یا طرد شدن در موقعیت‌های اجتماعی
  • احساساتی از قبیل اینکه من در اجتماع فردی بی‌عرضه هستم، نچسب هستم، جذاب نیستم یا از دیگران پایین‌ترم
  • تردید برای ریسک کردن یا انجام دادن کارهای جدید به دلیل ترس از خجالت‌زده شدن و تحقیر شدن

۴. درمان اختلال شخصیت دوری گزین

بیشتر افراد مبتلا به اختلال شخصیت دوری‌گزین به دنبال درمان نمی‌روند. آنها فقط زمانی به سراغ درمان می‌روند که با مشکلی خاص در زندگی‌شان روبه‌رو می‌شوند یا علائمی دیگر مثل افسردگی و اضطراب آزارشان می‌دهد. در صورتیکه این مشکلات فرعی برطرف شود، فرد مبتلا به اختلال شخصیت دوری‌گزین درمان را نیمه‌کاره رها می‌کند.

درمان اختلال شخصیت دوری‌گزین هم مثل درمان سایر اختلال‌های شخصیتی کار ساده‌ای نیست از آن جهت که این اختلال نوعی الگوی رفتاری است که در دراز مدت نهادینه شده است. فرد مبتلا به راحتی قادر نیست تشخیص بدهد که او به کمک روان درمانی نیاز دارد و این قبیل مشاوره‌ها برای او مفید خواهند بود.

متاسفانه افراد مبتلا به این نوع اختلال شخصیتی که به دنبال درمان هم نمی‌روند به‌تدریج منزوی شده، خود را از اجتماع جدا می‌کنند و از کناره‌گیری به عنوان تنها استراتژی تدافعی خود استفاده می‌کنند.

از طرف دیگر، درصورتیکه درمان با موفقیت به کار برده شود، قادر است علائم این بیماری را کاهش داده و در نتیجه فرد از روش‌های گوناگونی برای مدیریت تعاملاتش بهره می‌گیرد. فرد مبتلا به اختلال شخصیت دوری‌گزین احتمالا بعد از درمان تا حدودی خجالتی خواهد ماند اما دیگر کناره‌گیری بر افکار او تسلط ندارد.

مطلب مرتبط: اختلالات اضطرابی در کودکان: ۴ نکته درباره علائم، روش تشخیص و درمان

۵. گفت‌وگو درمانی

گفت‌وگو درمانی برای اختلال شخصیت دوری‌گزین عبارت است از رفتار درمانی شناختی(CBT)، روان‌درمانی تحلیلی و طرح‌واره درمانی. ممکن است گروه‌ درمانی و آموزش مهارت‌های اجتماعی هم موثر باشند.

  • رفتار درمانی شناختی در یادگیری شیوه‌های تغییر الگوهای فکری نامناسب موثر است.
  • هدف از روان‌درمانی تحلیلی آگاه شدن از تاثیرات تجربه‌ها، دردها و سختی‌های گذشته بر علائم فعلی است.
  • طرح‌واره درمانی برای اختلال شخصیت دوری‌گزین رویکردی تلفیقی و یکپارچه است که مبتنی بر رفتار درمانی شناختی و بسیاری از روش‌های درمانی دیگر است. این روش بر رابطه‌ی درمانی بین درمانگر و مراجعه‌کننده و نیز بهبود عملکردهای روزانه و ایجاد نگرش تغییر در فرد- نگرشی مبتنی بر درک و مهندسی دوباره‌ی تجربه‌های اولیه در زندگی او- تمرکز می‌کند.

کسی که برای طرح‌واره درمانی مراجعه می‌کند در چهار حوزه به یادگیری می‌پردازد:

۱.طرح‌واره‌های ناسازگار چگونه به الگوهایی تبدیل می‌شوند که در سرتاسر مسیر زندگی تکرار می‌شوند؟ این الگوها به پنج بخش تقسیم می‌شوند: قطع ارتباط و طرد شدن، اختیار و عملکرد معیوب، محدودیت‌های معیوب، استانداردها و مسئولیت‌های افراطی، هوشیاری بیش از حد و جلوگیری از بروز احساسات.

۲. ما به عنوان یک کودک چه سبک‌هایی را برای سازش با دیگران و مدیریت تعاملات خود یاد گرفته‌ایم( مثلا فرار کردن، جنگ و دعوای متقابل)؟

۳. برای سازش با دیگران و مدیریت تعاملات از کدام حالت‌های طرح‌واره‌ها استفاده می‌شود و آنها چه معایبی دارند( مثلا دوری‌گزینی، کناره‌گیری، قبول و سازش، تنبیه)؟

۴. چطور می‌توانیم حالت‌هایی سالم و بالغانه برای تعامل با دیگران به‌وجود بیاوریم و نیازهای عاطفی اصلی خود را برآورده کنیم؟

یکی از ویژگی‌های اصلی طرح‌واره درمانی ” والدگری مجدد و محدود” است. مراجعه‌کننده نیازهای کودکی خود را ابراز می‌کند و یاد می‌گیرد تا صدای والدی سالم را در خود به‌وجود آورده و آن را درونی سازد.

۶. تجویز و مصرف دارو برای درمان اختلال شخصیت دوری گزین

اگرچه درحال‌حاضر دارویی خاص و تایید شده برای درمان اختلال شخصیت دوری‌گزین وجود ندارد اما اگر فرد مبتلا به سایر اختلالات مرتبط از قبیل افسردگی یا اضطراب باشد، پزشک مربوطه برای تخفیف این علائم برای او دارو تجویز می‌کند. به عنوان مثال، داروهای ضدافسردگی می‌توانند برای بهبود خلق‌وخو و آنهدونیا( کاهش انگیزه یا عدم توانایی درک لذت)، کاهش علائم اضطراب و کاهش حساسیت در برابر طرد شدن مناسب باشند.

۷. شرایط مرتبط

اختلال شخصیت دوری‌گزین ممکن است با شرایط گوناگون همزمان رخ بدهد. در زیر به برخی از این شرایط اشاره می‌کنیم:

  • اختلال اضطراب اجتماعی
  • اختلال شخصیت وابسته
  • اختلال شخصیت مرزی
  • سوءمصرف مواد مخدر
  • افسردگی
  • آگروفوبیا یا هراس از مکان‌های باز

حرف آخر

اگر گمان می‌کنید علائم اختلال شخصیت دوری‌گزین را در خودتان، یکی از اطرافیان‌‌تان یا عزیزان‌تان مشاهده می‌کنید، لازم است که او را تشویق کنید تا برای درمان از یک متخصص در این زمینه کمک بگیرد. در صورت عدم درمان تخصصی، احتمال تشدید علائم این اختلال و تاثیرات آن روی روابط وجود دارد.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – فاطمه یحیی

منبع: verywellmind

۲۵ مهمترین علائم اختلال شخصیت دوری گزین یا اجتنابی در افراد


 

برچسب ها

بازده

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بازده

پربازدیدترین ها

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی