کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

۷ نکته درباره علائم، تشخیص و درمان کبد چرب غیر الکلی

بیماری کبد چرب غیر الکلی اصطلاحی است که به مجموعه‌ای از وضعیت‌ها اشاره دارد که به دلیل تجمع چربی در کبد ایجاد می‌شوند. این وضعیت‌ معمولا در آدم‌هایی مشاهده می‌شود که به اضافه وزن یا چاقی مفرط مبتلا هستند.

علائم، تشخیص و درمان کبد چرب غیر الکلی

یک کبد سالم باید عاری از چربی یا دارای کم‌ترین میزان چربی باشد. تخمین زده می‌شود، از هر ۳ نفر، دست‌کم ۱ نفر در بریتانیا به نخستین مراحل بیماری کبد چرب غیر الکلی مبتلا هستند – در این مراحل، میزان اندکی چربی در کبد انباشته می‌شود.

نخستین مرحله‌ی بیماری کبد چرب غیرالکلی معمولا آسیبی به بدن نمی‌رساند، ولی چنان‌چه این وضعیت وارد مراحل بعدی شود، می‌تواند به آسیب جدی کبد، از جمله سیروز منجر شود.

هم‌چنین، وجود سطوحی بالایی از چربی در کبد با افزایش خطر بروز برخی وضعیت‌های جدی نظیر دیابت، فشار خون بالا، و بیماری کلیوی در ارتباط است.

چنان‌چه به دیابت مبتلا باشید، بیماری کبد چرب غیرالکلی می‌تواند احتمال بروز مشکلات قلبی را نیز در شما افزایش دهد.

اگر این بیماری را بتوان در مرحله‌ی نخست شناسایی و کنترل کرد، امکان توقف پیشرفت این بیماری و کاهش میزان چربی موجود در کبد وجود دارد.

۱. مراحل بیماری کبد چرب غیر الکلی

بیماری کبد چرب غیر الکلی دارای چهار مرحله‌ی اصلی است.

بیش‌تر آدم‌ها فقط دچار نخستین مرحله از این بیماری می‌شوند، و معمولا از این مسئله آگاه نمی‌شوند.

در برخی موارد اندک، این وضعیت می‌تواند پیشرفت کند و در نهایت، چنان‌چه به درستی شناسایی و کنترل نشود، به آسیب کبدی بیانجامد.

مراحل اصلی بیماری کبد چرب غیرالکلی عبارت هستند از:

الف. کبد چرب ساده (استئاتوز) – تجمع عمدتا بی‌خطر چربی در سلول‌های کبد که فقط ممکن است توسط آزمایش‌هایی شناسایی شود که با اهداف دیگری انجام می‌شوند.
ب. استئاتوهپاتیت غیر الکلی – شکل جدی‌تری از بیماری کبد چرب غیر الکلی که در آن، کبد متورم می‌شود؛ تخمین زده می‌شود، بیش از ۵ درصد از جمعیت بریتانیا به این وضعیت دچار هستند.
پ. فیبروز – در این وضعیت، التهاب مداوم باعث ایجاد بافت زخمی در اطراف کبد و در نزدیکی عروق خونی می‌شود، ولی در این مرحله نیز کبد هم‌چنان کارکرد طبیعی‌اش را حفظ می‌کند.
ت. سیروز – بعد از گذشت سال‌ها از التهاب کبد، بیمار وارد شدیدترین مرحله‌ی بیماری می‌شود؛ در این وضعیت، کبد کوچک‌تر می‌شود و سطح آن را زخم و غده فرا می‌گیرد؛ این آسیب دائمی است و می‌تواند به نارسایی کبدی (وضعیتی که کارکرد سالم کبد مختل می‌شود) و سرطان کبد منجر شود.

پیشرفت بیماری و تبدیل آن به فیبروز یا سیروز ممکن است سال‌ها طول بکشد؛ از این رو، جهت پیشگیری از وخامت بیماری کبد چرب غیر الکلی ایجاد تغییراتی در سبک زندگی از اهمیت بالایی برخوردار است.

۲. آدم‌هایی که در معرض خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیر الکلی قرار دارند

اگر دچار وضعیت‌های زیر باشید، بیش از دیگران در معرض ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی قرار دارید:

الف. چاقی مفرط یا اضافه وزن – به خصوص اگر چربی زیادی در اطراف کمرتان وجود داشته باشد (چاقی سیبی شکل)
ب. دیابت نوع ۲
پ. فشار خون بالا
ت. کلسترول بالا
ث. سندرم متابولیک (ترکیبی از دیابت، فشار خون بالا، و چاقی مفرط)
ج. دارای سن بالاتر از ۵۰ سال
چ. کشیدن سیگار

ولی احتمال تشخیص بیماری کبد چرب غیرالکلی در آدم‌هایی که دچار عوامل خطر بالا نیستند، نظیر کودکان، نیز وجود دارد.

با این‌که بیماری کبد چرب غیر الکلی شباهت زیادی با بیماری کبد چربی دارد که در اثر مصرف زیاد الکل ایجاد می‌شود، علت بروز این بیماری مصرف بیش از اندازه‌ی الکل نیست.

۳. علائم بیماری کبد چرب غیر الکلی

معمولا نخستین مراحل بیماری کبد چرب غیر الکلی دارای علائم خاصی نیست. احتمالا متوجه‌ی ابتلا به این بیماری نخواهید شد، مگر آن‌که این بیماری توسط آزمایش‌هایی که برای تشخیص سایر بیماری‌ها انجام می‌دهید، شناسایی شود.

گاهی اوقات، بیماران مبتلا به استئاتوهپاتیت غیرالکلی یا فیبروز (مراحل پیشرفته‌تر بیماری کبد چرب غیر الکلی) ممکن است دچار علائم زیر شوند:

الف. احساس درد آزاردهنده در قسمت بالا و سمت راست شکم (روی بخش سمت راست قفسه‌ی سینه)
ب. خستگی بیش از حد
پ. کاهش وزن بی‌دلیل
ت. ضعف

چنان‌چه بیمار به سیروز (مرحله‌ی پیشرفته‌ی بیماری) مبتلا شود، ممکن است علائم شدیدی را از قبیل زرد شدن پوست و ناحیه‌ی سفید چشم (زردی یا یرقان)، خارش پوست، و ورم پاها، قوزک پا، روی پا یا شکم تجربه کند.

۴. نحوه‌ی تشخیص بیماری کبد چرب غیر الکلی

معمولا برای تشخیص بیماری کبد چرب غیر الکلی از نوعی آزمایش خون به نام آزمون عملکرد کبد استفاده می‌شود؛ چنان‌چه نتایج این آزمایش غیرطبیعی باشند، و هم‌چنین، احتمال ابتلا به سایر وضعیت‌های کبدی نظیر هپاتیت نیز رد شود، احتمال ابتلای فرد به بیماری کبد چرب غیرالکلی پررنگ‌تر می‌شود. ولی برای تشخیص قطعی این بیماری همیشه نمی‌توان فقط بر آزمایش خون اتکا کرد.

هم‌چنین، این وضعیت ممکن است در حین انجام سونوگرافی شکم نیز شناسایی شود. در اسکن سونوگرافی با استفاده از امواج صوت تصویری از داخل بدن به دست می‌آید.

چنان‌چه طبق تشخیص پزشک به بیماری کبد چرب غیر الکلی مبتلا شده باشید، جهت تعیین مرحله‌ی بیماری‌تان باید آزمایش‌های دیگری را نیز انجام دهید. این آزمایش‌‌ها ممکن است شامل یک آزمایش خاص خون یا استفاده از نوع دیگری از سونوگرافی (فیبرواسکن) باشد.

برخی آدم‌ها نیز ممکن است به نمونه‌گیری احتیاج پیدا کنند؛ در این آزمایش با استفاده از یک سوزن بخش کوچکی از بافت کبد را جدا می‌کنند تا در آزمایشگاه به تحلیل آن بپردازند.

کودکان و نوجوانانی که در معرض خطر بیماری کبد چرب غیرالکلی (بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ یا سندرم متابولیک) باید هر ۳ سال یک بار سونوگرافی انجام بدهند.

درمان کبد چرب غیر الکلی

بسیاری از آدم‌های مبتلا به بیماری کبد چرب غیر الکلی معمولا دچار مشکلات جدی نمی‌شوند، ولی چنان‌چه پزشک تشخیص داده باشد که به این بیماری مبتلا هستید، جهت جلوگیری از وخامت اوضاع بهتر است اقدامات درمانی را آغاز کنید.

در حال حاضر، هیچ خاصی برای بیماری کبد چرب غیر الکلی وجود ندارد، ولی انتخاب یک سبک زندگی سالم می‌تواند به بهبود وضعیت‌تان کمک کند.

هم‌چنین، توصیه می‌شود برای درمان وضعیت‌ها یا عوارض مربوطه (فشار خون بالا، دیابت، و کلسترول بالا) اقدامات لازم را انجام دهید.

ممکن است پزشک معالج از شما بخواهد جهت بررسی عملکرد کبد و جستجوی نشانه‌های بروز هر گونه مشکل جدید، مرتبا نزد وی مراجعه کنید.

۵. رژیم غذایی و سبک زندگی سالم

اتخاذ یک سبک زندگی سالم مهم‌ترین راه برای کنترل بیماری کبد چرب غیرالکلی است.

برای مثال، می‌توانید تغییرات زیر را در زندگی‌تان اعمال کنید:

الف. کاهش وزن – شاخص توده‌ی بدنی‌تان باید بین ۱۸.۵ الی ۲۴.۹ باشد؛ کاهش بیش از ۱۰ درصد وزن بدن می‌تواند برخی چربی‌ها را از کبد خارج کند و در صورت ابتلا به استئاتوهپاتیت غیر الکلی، به بهبود آن کمک کند.
ب. پیروی از یک رژیم غذایی سالم – سعی کنید از یک رژیم غذایی سالم و متعادل، شامل میوه، سبزی، پروتئین، و کربوهیدرات، و هم‌چنین با کم‌ترین استفاده از چربی، قند، و نمک پیروی کنید؛ به علاوه، مصرف وعده‌های غذایی کوچک‌تر نیز می‌تواند مفید باشد.
پ. انجام فعالیت بدنی مرتب – دست‌کم هفته‌ای ۱۵۰ دقیقه به انجام فعالیت‌های بدنی با شدت متوسط از قبیل پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری بپردازید؛ تمام انواع فعالیت‌های بدنی می‌توانند به بهبود بیماری کبد چرب غیر الکلی کمک کنند، حتی اگر به کاهش وزن‌تان نیز منجر نشوند.
ت. ترک سیگار – اگر سیگار می‌کشید، ترک این عادت می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به وضعیت‌هایی نظیر سکته‌ی قلبی یا سکته‌ی مغزی کمک کند.

با این‌که بیماری کبد چرب غیر الکلی به علت مصرف الکل ایجاد نمی‌شود، ولی مصرف الکل می‌تواند باعث وخامت آن شود. بنابراین، توصیه می‌شود از مصرف الکل پرهیز کنید.

۶. استفاده از دارو

در حال حاضر هیچ دارویی برای درمان قطعی بیماری کبد چرب غیرالکلی وجود ندارد، ولی برای کنترل مشکلات مرتبط با این وضعیت می‌توان از داروهای مختلفی استفاده کرد.

بری مثال، پزشک معالج ممکن است جهت درمان فشار خون بالا، کلسترول بالا، دیابت نوع ۲، و چاقی مفرط داروهای خاصی را تجویز کند.

۷. پیوند کبد

چنان‌چه بیمار به سیروز شدید مبتلا شود و کبد وی کارکرد طبیعی‌اش را از دست بدهد، ممکن است برای انجام پیوند کبد در فهرست انتظار قرار بگیرد.

میانگین زمان انتظار برای پیوند کبد – دریافت کبد سالم از اهدا کننده‌ی متوفی – در بزرگسالان ۱۳۵ روز است.

هم‌چنین، ممکن است با استفاده از بخشی از کبد یک اهدا کننده‌ی زنده نیز بتوان عمل پیوند را انجام داد.

از آن‌جا که کبد می‌تواند خود را بازسازی کند، بخش پیوند زده‌‌ی کبد در بدن بیمار و هم‌چنین، کبد فرد اهدا کننده قابلیت رشد مجدد را به اندازه‌ی طبیعی خود دارند.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – امیر رضا مصطفایی

منبع:nhs

۷ نکته درباره علائم، تشخیص و درمان کبد چرب غیر الکلی


 

برچسب ها

بازده

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی