کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

بیماری کزاز: ۷ نکته درباره علائم،علتها، درمان و پیشگیری از کزاز

کزاز عفونت خطرناکی است که توسط باکتری کلوستریدیوم تتانی ایجاد می‌شود. این باکتری سمی تولید می‌کند که بر مغز و دستگاه عصبی تاثیر می‌گذارد و باعث سفتی ماهیچه‌ها می‌شود. چنان‌چه هاگ‌های این باکتری به داخل زخم نفوذ کنند، سموم عصبی (نوروتوکسین‌ها) در کارکرد عصب‌های کنترل کننده‌ی حرکت ماهیچه‌ها اختلال ایجاد خواهند کرد. این عفونت می‌تواند باعث اسپاسم شدید ماهیچه‌‌‌ها، مشکلات جدی تنفسی، و در نهایت مرگ بیمار شود. با این‌که بیماری کزاز درمان‌پذیر است، میزان اثربخشی آن برای همه‌ی آدم‌های یکسان نیست. بهترین راه برای محافظت از خود در برابر بیماری کزاز دریافت واکسن است.

بیماری کزاز

پیش از ارائه توضیحات کامل درباره‌ی بیماری کزاز، به چند نکته‌ی مهم اشاره می‌کنیم؛ جزییات و اطلاعات کامل‌تر را می‌توانید در بخش‌های بعدی این مقاله مطالعه کنید.

الف. بیماری کزاز توسط باکتری کلوستریدیوم تتانی ایجاد می‌شود.
ب. علائم اولیه‌ی ابتلا به کزاز شامل اسهال، تب، و سردرد می‌شوند.
پ. تشخیص زودهنگام می‌تواند نتایج درمانی بهتری به همراه داشته باشد.

۱. کزاز چیست؟

بیماری کزاز یک عفونت باکتریایی جدی و خطرناک است.

این باکتری در خاک، کود، و سایر عوامل محیطی وجود دارد. در صورت ایجاد زخم و سوراخ شدن بدن به وسیله‌ی یک شی آلوده امکان ورود این باکتری به داخل بدن و آلوده شدن سراسر بدن به آن وجود دارد. این وضعیت می‌تواند مرگبار باشد.

در ایالات متحده، سالانه تقریبا ۳۰ مورد از این وضعیت گزارش می‌شود. بیش‌تر این آدم‌ها در برابر بیماری کزاز واکسینه نشده بودند یا هر ۱۰ سال یک بار دوزهای اضافی یا تقویتی این واکسن را دریافت نکرده بودند.

کزاز یک وضعیت پزشکی اورژانسی است. این وضعیت نیازمند درمان تهاجمی زخم و استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها است.

۲. علائم

علائم بیماری کزاز معمولا حدود ۷ الی ۱۰ روز پس از آلوده شدن به این باکتری ظاهر می‌شوند. با وجود این، این زمان می‌تواند از ۴ روز تا حدود ۳ هفته متغیر باشد، و در برخی موارد، ممکن است چند ماه نیز طول بکشد.

به طور کلی، هر چه محل زخم از دستگاه عصبی مرکزی دورتر باشد، دوره نهفتگی طولانی‌تر خواهد شد. بیمارانی که دارای زمان نهفتگی کوتاه‌تری هستند، معمولا دچار علائم شدیدتری خواهند شد.

علائم ماهیچه‌ای کزاز شامل اسپاسم و سفتی ماهیچه‌ها می‌شوند. سفتی ماهیچه معمولا از ماهیچه‌های جونده آغاز می‌شود؛‌ به همین خاطر، در زبان انگلیسی به این بیماری “‌قفل کننده‌ی فک‌”‌ گفته می‌شود.

سپس، اسپاسم ماهیچه‌ای به گردن و گلو گسترش می‌یابد و باعث ایجاد مشکلاتی در بلع می‌شود. بیماران معمولا در ماهیچه‌های صورت‌شان دچار اسپاسم می‌شوند.

بر اثر سفتی ماهیچه‌های گردن و قفسه‌ی سینه، تنفس برای بیمار دشوار می‌شود. در برخی از بیماران، ماهیچه‌های شکم و پا نیز درگیر این بیماری می‌شوند.

در موارد شدید، با آلوده شدن ماهیچه‌های کمر به این بیماری، ستون فقرات به سمت عقب قوس پیدا می‌کند. این وضعیت بیش‌تر در کودکان مبتلا به عفونت کزاز مشاهده می‌شود.

بیش‌تر آدم‌های مبتلا به بیماری کزاز دچار علائم زیر نیز می‌شوند:‌

الف. مدفوع خونی
ب. اسهال
پ. تب
ت. سردرد
ث. حساسیت به تماس بدنی
ج. گلودرد
چ. تعریق
ح. افزایش سرعت ضربان قلب

۳. درمان

برای پیشگیری از بروز این عفونت باید هر نوع بریدگی یا زخم را کاملا پاکسازی کرد. زخمی که احتمال می‌رود در معرض آلودگی به کزاز باشد، باید فورا توسط یک پزشک متخصص درمان شود.

زخم‌های زیر ممکن است در معرض عفونت کزاز قرار داشته باشند:

الف. زخم یا سوختگی که نیازمند مداخله‌ی جراحی باشد و بیش از ۶ ساعت از ایجاد آن گذشته باشد
ب. زخم یا سوختگی که مقدار قابل توجهی از بافت را از بین برده باشد
پ. هر گونه جراحت همراه با سوراخ شدگی که با کود یا خاک تماس مستقیم داشته باشد
ت. شکستگی‌های جدی که در آن‌ها، استخوان در معرض عفونت قرار داشته باشد، نظیر شکستگی‌های ترکیبی
ث. زخم‌ها یا سوختگی‌های بیماران مبتلا به سپتیسمی

هر بیماری که دچار یک از زخم‌های بالا شود باید در اسرع وقت ایمونوگلوبین ضد کزاز (TIG) دریافت کند؛ حتی اگر پیش‌تر واکسن کزاز زده باشد. ایمونوگلوبین ضد کزاز حاوی آنتی‌بادی‌هایی است که باکتری کلوستریدیوم تتانی را از بین می‌برد. این دارو در سیاهرگ تزریق می‌شود و به صورت فوری و کوتاه مدت از بدن‌تان در برابر کزاز محافظت می‌کند.

ایمونوگلوبین ضد کزاز دارای اثر کوتاه مدت است و نمی‌تواند جایگزین اثرات بلند مدت واکسن کزاز شود. به گفته‌ی متخصصان، زنان باردار و مادران شیرده نیز می‌توانند بدون نگرانی از این دارو استفاده کنند.

پزشکان برای درمان کزاز ممکن است پنی‌سیلین یا مترونیدازول تجویز کنند. این آنتی‌بیوتیک‌ها از تکثیر باکتری و تولید نوروتوکسینی که باعث سفتی و اسپاسم ماهیچه‌ها می‌شود، پیشگیری می‌کنند.

برای بیمارانی که به پنی‌سیلین یا مترونیدازول حساسیت دارند، تتراسایکلین تجویز می‌شود.

پزشکان برای درمان سفتی و اسپاسم ماهیچه‌ها ممکن است داروهای زیر را برای بیمار تجویز کنند:

الف. داروهای ضد تشنج، نظیر دیازپام (والیوم)، جهت شل شدن ماهیچه‌ها برای پیشگیری از اسپاسم، کاهش اضطراب، و آرامش‌بخشی
ب. شل کننده‌های ماهیچه، نظیر باکلوفن، جهت جلوگیری از ارسال پیام‌های عصبی از مغز به نخاع برای کاهش تنش ماهیچه‌ای
پ. مسدود کننده‌های عصبی ماهیچه‌ای جهت جلوگیری از ارسال پیام از عصب‌ها به فیبرهای ماهیچه‌ای و کمک به کنترل اسپاسم ماهیچه‌ها، نظیر پانکورونیوم و وکرونیوم

جراحی

چنان‌چه پزشکان تشخیص دهند زخمی که در معرض بیماری کزاز قرار دارد، بسیار بزرگ است، احتمالا جهت خارج کردن حداکثر بافت ماهیچه‌ای آسیب دیده و آلوده، به عمل جراحی متوسل می‌شوند (دبریدمان).

طی این عمل جراحی، بافت مرده یا آلوده، یا اجسام خارجی از بدن خارج می‌شوند. این اجسام خارجی در موارد زخم‌هایی که در معرض بیماری کزاز قرار دارند، شامل خاک، کود، یا سایر آلودگی‌ها می‌شوند.

برنامه‌ی غذایی

بیمار مبتلا به کزاز باید روزانه مقدار زیادی کالری مصرف کند؛ زیرا فعالیت ماهیچه‌های بدن این بیمار افزایش یافته است.

دستگاه تنفس مصنوعی یا ونتیلاتور

برخی از بیمارانی که تارهای صوتی یا ماهیچه‌های دستگاه تنفسی‌شان تحت تاثیر بیماری کزاز قرار گرفته‌اند، برای بهبود وضعیت تنفس‌شان‌، ممکن است به دستگاه تنفس مصنوعی یا ونتیلاتور نیاز پیدا کنند.

۴. علت‌ها

بیماری کزاز توسط باکتری کلوستریدیوم تتانی ایجاد می‌شود.

هاگ‌های کلوستریدیوم تتانی قادر هستند به مدت طولانی در خارج از بدن دوام بیاورند. این هاگ‌ها عمدتا در کود حیوانی و خاک آلوده یافت می‌شود، ولی در حقیقت ممکن است در هر جایی وجود داشته باشند.

وقتی کلوستریدیوم تتانی وارد بدن می‌شود، به سرعت تکثیر می‌یابند و نوروتوکسینی را به نام تتانواسپاسمین منتشر می‌کنند. وقتی تتانواسپاسمین وارد جریان خون می‌شود، به سرعت در سراسر بدن پخش می‌شود،‌ علائم بیماری کزاز را ایجاد می‌کند.

تتانواسپاسمین در ارسال پیام‌های بین مغز و عصب‌های موجود در نخاع اختلال ایجاد می‌کند، و سپس با اثرگذاری بر روی ماهیچه‌ها، ‌باعث ایجاد سفتی و اسپاسم ماهیچه‌ای می‌شود.

کلوستریدیوم تتانی عمدتا از طریق زخم‌های ناشی از بریدگی یا سوراخ شدگی پوست وارد بدن می‌شود. پاکسازی کامل هر نوع زخم می‌توان از ایجاد این عفونت پیشگیری کند.

علت‌های شایع برای ابتلا به بیماری کزاز شامل موارد زیر هستند:

الف. زخم‌هایی که به بزاق یا مدفوع حاوی این باکتری آلوده شده باشند
ب. سوختگی‌ها
پ. جراحات ناشی از تصادف
ت. زخم‌هایی که دارای بافت مرده هستند
ث. زخم‌های ناشی از سوراخ شدگی بدن

علت‌های نادر ابتلا به بیماری کزاز عبارت هستند از:

الف. انجام عمل جراحی
ب. زخم‌های سطحی
پ. نیش و گزش حشرات
ت. شکستگی‌های ترکیبی
ث. تزریق وریدی دارو
ج. تزریق دارو داخل ماهیچه
چ. عفونت‌های دندان

۵. پیشگیری

بیش‌تر موارد کزاز در آدم‌هایی ایجاد می‌شود که هرگز واکسن کزاز نزده‌اند یا طی ۱۰ سال اخیر دوز اضافه یا تقویتی دریافت نکرده‌اند.

واکسیناسیون

واکسن کزاز به طور معمول به عنوان بخشی از واکسن سه‌گانه (دیفتری، کزاز، و سیاه‌ سرفه) به کودکان تزریق می‌شود.

واکسن سه‌گانه در پنج نوبت، و معمولا در بازو یا ران کودکان در سنین زیر تزریق می‌شود:

الف. ۲ ماهگی
ب. ۴ ماهگی
پ. ۶ ماهگی
ت. ۱۵ الی ۱۸ ماهگی
ث. ۴ الی ۶ سالگی

دوز اضافی یا تقویتی این واکسن نیز بین سنین ۱۱ الی ۱۸ تزریق می‌شود؛ سپس، آدم‌ها باید تقریبا هر ۱۰ سال یک بار دوز اضافه‌ی این واکسن را دریافت کنند. چنان‌چه قصد مسافرت به منطقه‌ای را دارید که کزاز در آن‌جا شایع است، باید نزد پزشک بروید و در خصوص ضرورت دریافت واکسن کزاز با وی مشورت کنید.

ضرورت دریافت واکسن کزاز

هر آدمی که دچار یک زخم عمیق یا آلوده شده باشد، و طی پنج سال گذشته نیز دوز اضافه‌ی واکسن کزاز را دریافت نکرده باشد، باید دوز جدیدی را از این واکسن دریافت کند.

بیمار در این وضعیت ممکن است به تزریق ایمونوگلوبین ضد کزاز نیز احتیاج داشته باشد؛ این دارو می‌تواند از بروز عفونت پیشگیری کند. سرعت دریافت مراقبت‌های پزشکی از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا ایمونوگلوبین ضد کزاز تنها ظرف مدت کوتاهی پس از ایجاد جراحت می‌تواند اثربخش باشد.

۶. تشخیص

در بسیاری از کشورهای دنیا، یک پزشک عادی ممکن است هرگز با موارد ابتلا به بیماری کزاز برخورد نکرده باشد؛ زیرا واکسن کزاز به بخشی از برنامه‌ی ایمن‌سازی کودکان تبدیل شده و از این رو، به عنوان یک بیماری نادر شناخته می‌شود. برای مثال، در ایالات متحده در ۲۰۰۹، فقط ۱۹ مورد ابتلا به کزاز گزارش شده است.

هر چه ابتلا به کزاز در یک بیمار زودتر تشخیص داده شود، روش‌های درمانی موثرتر خواهند بود. معمولا تشخیص ابتلا به کزاز در بیماری که دچار سفتی و اسپاسم ماهیچه‌ای است، و به تازگی دچار زخم یا بریدگی شده است، به سرعت انجام می‌شود.

تشخیص بیماری کزاز در آدم‌هایی که به علت ابتلا به سایر بیماری‌ها یا وضعیت‌ها دارو تزریق می‌کنند، ممکن است طولانی‌تر باشد. جهت تایید تشخیص کزاز در این آدم‌ها به انجام آزمایش خون نیاز است.

هر آدمی که دچار سفتی و اسپاسم ماهیچه شده باشد، باید فورا تحت مراقبت‌های پزشکی قرار بگیرد.

۷. عوارض بیماری

چنان‌چه بیمار تحت اقدامات درمانی قرار نگیرد، خطر بروز عوارض مرگبار افزایش می‌یابد؛ و آمار مرگ و میر در این قبیل بیماران به ۴۰ الی ۷۶ درصد خواهد رسید.

عوارض بیماری کزاز شامل موارد زیر می‌شوند:‌

الف. شکستگی استخوان – گاهی اوقات، در موارد شدید، اسپاسم ماهیچه‌ها و میزان تشنج به حدی می‌رسد که ممکن است به شکستگی استخوان منجر شود.
ب. ذات الریه تنفسی (آسپیراسیون) – چنان‌چه ترشحات یا محتویات استفراغ وارد مجاری تنفسی شوند، عفونت بخش پایینی دستگاه تنفسی می‌توان به ذات الریه منجر شود.
پ. لارنگواسپاسم – حنجره‌ی بیمار ممکن است دچار اسپاسم شود؛ این اسپاسم ممکن است به مدت یک دقیقه طول بکشد و تنفس را دچار مشکل کند. در موارد شدید، این وضعیت می‌تواند باعث خفگی بیمار شود.
ت. تشنج کزازی – چنان‌چه عفونت به مغز سرایت کند، بیمار مبتلا به کزاز ممکن است دچار تشنج شود.
ث. آمبولی ریه – عروق خونی موجود در ریه بر اثر بیماری کزاز مسدود می‌شوند و بر فرایند تنفس و گردش خون تاثیر می‌گذارند. در این شرایط بیمار به سرعت به اکسیژن درمانی و داروهای ضد انعقاد خون نیاز پیدا می‌کند.
ج. نارسایی کلیوی شدید – اسپاسم ماهیچه‌ای شدید می‌تواند به نابودی ماهیچه‌ی اسکلتی منجر شود؛ این وضعیت باعث نفوذ پروتئین ماهیچه به ادرار می‌شود. در نتیجه، بیمار به نارسایی شدید کلیوی دچار خواهد شد.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – امیر رضا مصطفایی

منبع:medicalnewstoday

بیماری کزاز: ۷ نکته درباره علائم،علتها، درمان و پیشگیری از کزاز


 

برچسب ها

بازده

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پربازدیدترین ها

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی