کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

سلامتی چیست ؟ شرایط مناسب برای سلامتی چیست؟

سلامتی چیستوقتی می پرسیم واقعا سلامتی چیست باید بگوییم که واژه‌ی سلامتی، بسته به شرایط و آدم‌های مختلف، دارای معانی مختلف است. اگر فردی بگوید “‌وقتی شوهرم قصد صعود از قله‌ی اورست را دارد، نگران سلامتی‌اش می‌شوم‌”‌، کاملا آشکار است این زن به سلامت جسمانی شوهرش اشاره دارد، و احتمالا از بابت وضعیت قلب، پوست (یخ زدگی) و خطر ایجاد هیپوترمی (هنگامی که دمای بدن بیش از حد افت کند) نگران است.

از سویی دیگر، وقتی می‌شنوید “نگران این مسئله هستم که این ضرب‌الاجل‌ها، ارائه‌ها، و کارهای آخر هفته تاثیراتی منفی بر سلامتی‌اش بگذارند،‌” غالبا در این جمله، واژه‌ی “‌سلامتی‌”‌ بیش‌تر به سلامت روان اشاره دارد تا سلامت جسم (اگر چه این دو مفهوم غالبا با یکدیگر در ارتباط‌ هستند).

مطلب مرتبط: ۸ نشانه که نوشیدنی شیر زردچوبه برای سلامتی‌تان لازم است

هم‌چنین واژه‌های “‌سلامتی‌”‌ یا “سالم”‌ در متون غیر پزشکی نیز کاربرد دارند. برای مثال، “‌اقتصاد سالم نیازمند نرخ رشد ایده‌آل و پایدار تولید ناخالص داخلی است، رشدی که حتی‌الامکان در مرحله‌ی توسعه‌ی چرخه‌ی کسب و کار ثابت باقی بماند.‌”‌

ریشه‌ی واژه‌ی انگلیسی “‌health‌”‌ به واژه‌ی hale در انگلیسی قدیم بر می‌گردد که به معنی “‌تمامیت، جامع و کامل بودن، دارای وضعیت خوب یا عالی‌” است. hale از ریشه‌ی واژه‌ی kailo  در زبان نیا-هند- و اروپایی می‌آید که به معنی “‌کل، بدون صدمه، و نشانه‌ی خوبی‌”‌ بوده است. kailo نیز ریشه‌ای نیا-ژرمنی دارد و از واژه‌ی khalbas، به معنی “‌چیزی مجزا و جدا شده‌”‌ می‌آید.

مطلب مرتبط: ۸ ادویه برای درمان دیابت نوع ۲

تعریف سازمان بهداشت جهانی (WHO) از ‌”‌سلامتی‌”

مشهورترین تعریف مدرن از سلامتی را می‌توان در پیش‌نویس اساسنامه‌ی سازمان بهداشت جهانی مشاهده کرد که اولین بار در کنفرانس بین‌المللی سلامت که از ۱۹ تا ۲۲ ژوئن ۱۹۴۶در شهر نیویورک برگزار شده بود، مورد استفاده قرار گرفت؛ این پیش‌نویس در ۲۲ جولای ۱۹۴۶ به امضای نمایندگان ۶۱ کشور رسید (اسناد رسمی سازمان بهداشت جهانی، شماره‌‌ی ۲، صفحه‌ی ۱۰۰) و در ۷ آوریل ۱۹۴۸ اجرایی شد.

“‌سلامتی یعنی حالتی که فرد در آن از وضعیت جسمی، روانی و اجتماعی کاملا عالی برخوردار باشد، و صرفا به عدم ابتلا به بیماری یا نواقص دیگر اطلاق نمی‌شود.‌”

تا 1948 هیچ‌گونه اصلاح و تجدیدنظر در این تعریف اعمال نشد.

سازمان بهداشت جهانی در منشور اتاوا در مورد ارتقای سلامت در ۱۹۸۶ این چنین اظهار داشت که سلامتی:

“سرمایه‌ی زندگی روزمره‌ی انسان‌ها است، نه مقصود آن. سلامتی مفهومی مثبت است که بر سرمایه‌های اجتماعی و فردی، و هم‌چنین ظرفیت‌های جسمی مبتنی است.‌”

مطلب مرتبط: ۱۱ فایده علمی بغل کردن برای سلامتی

هفته‌نامه‌ی لَنسِت تعریف سازمان بهداشت جهانی را در مورد سلامتی نقد کرد

مقاله‌ای که در هفته‌نامه‌ی لنست منتشر شد، این نکته را اظهار داشت که سلامتی صرفا “‌حالتی که فرد در آن از وضعیت جسمی، روانی و اجتماعی کاملا عالی برخوردار باشد‌”‌ نیست. و هم‌چنین “‌صرفا به عدم ابتلا به بیماری یا نواقص دیگر نیز اطلاق نمی‌شود‌”.

این مقاله معتقد است تعریف سازمان بهداشت جهانی از سلامتی، کارایی‌اش را در عصر حاضر از دست داده است؛ عصری که دانشمندان در آن به شواهدی جدید از بیماری‌هایی دست یافته‌اند که در سطوح ملکولی، فردی و اجتماعی ایجاد می‌شوند. (لنست، شماره ی ۳۷۹، موضوع ۹۶۶۶، صفحه‌ی ۷۸۱، ۷ مارس۱۰۰۹).

دو جنبه از سلامتی

بیش‌تر آدم‌ها پذیرفته‌اند سلامتی می‌تواند به دو بخش گسترده تقسیم شود – سلامتی جسم و سلامتی روان.

مطلب مرتبط : ۱۵ خوراکی برای آب کردن چربی شکم

سلامتی جسمی

سلامتی جسمی برای انسان‌ها همان وضعیت خوب بدنی تلقی می‌شود که ناشی از فعالیت‌های روزانه‌ی جسمی (ورزش)، تغذیه‌ی خوب، و خواب کافی است.

وقتی آدم‌های کشور یا ناحیه‌ای از جهان از اصلاح تغذیه، مراقبت‌های بهداشتی، استانداردها و کیفیت بالای زندگی برخوردار می‌شوند، عموما قد و وزن‌شان افزایش می‌یابد.

در حقیقت، بیش‌تر آدم‌ها وقتی می‌خواهند سلامتی را تعریف کنند، درباره‌ی سلامتی جسمی صحبت می‌کنند. سلامتی جسمی به هر چیزی مربوط به بدن‌‌های‌مان، به عنوان موجودات جسمی و فیزیکی، مربوط می‌شود. همواره در طول تاریخ، سلامتیِ جسمی پایه و اساسی برای تقلاهای فعالانه‌مان در زندگی و بسیاری از نیازها و امیال غذایی تلقی شده که به سرعت وارد جهان صنعتی نیز شده است. امروزه آدم‌ها دائما با بسیاری از اطلاعات مربوط به “‌سلامت جسمی‌”‌ برخورد دارند و تصمیم این‌که کدام‌یک مناسب و کدام نامناسب و نادرست هستند، بسیار دشوار است.

اصطلاح دیگر مربوط به سلامتی جسمی، تن‌درستی جسمی است.

تن‌درستی جسمی حالتی است که یک فرد می‌تواند با فراهم‌آوری همه‌ی اجزای مرتبط با سلامت بدن در سبک زندگی‌اش به آن برسد. تناسب اندام نشان‌دهنده‌ی استقامت قلبی- تنفسی، قدرت ماهیچه‌ها، انعطاف‌پذیری، و ترکیب بدنی فرد است.

از دیگر عوامل مثبت و موثر در تن‌درستی جسمی می‌توان به تغذیه‌ی مناسب، مدیریت وزن بدن، پرهیز از سوءمصرف داروها، خودداری از مصرف بیش‌ از اندازه‌ی الکل، رفتار جنسی درست و مطمئن (سلامت جنسی)، بهداشت، و برخورداری از خواب کافی اشاره کرد.

برخی آدم‌ها سلامت جسمی را به دو بخش مجزا تقسیم می‌کنند:

  • سلامت ساختاری بدن به داشتن استخوان‌ها، ماهیچه‌ها، و اندام‌های سالم در بدن اشاره دارد؛ و به این معنی است که ساختارهای بدن، وظایف‌شان را به خوبی انجام می‌دهند. سلامت ساختاری بدن با میزان قد و وزن، شاخص توده‌ی بدنی، سرعت ضربان قلب در حال استراحت، و زمان بازیابی بدن پس از انجام فعالیت‌های ورزشی در ارتباط است.
  • سلامت شیمیایی بدن به این معنی است که بدن همه‌ی مواد شیمیایی مورد نیازش را به اندازه‌ی کافی در اختیار داشته، تعادل مواد غذایی در بافت‌های بدن برقرار، و هیچ ماده‌ی شیمیایی سمی نیز در بدن وجود نداشته باشد.

ممکن است مواد شیمیایی طبیعی و مصنوعی را استنشاق کنیم یا ببلعیم؛ هم‌چنین این مواد می‌توانند از طریق پوست نیز وارد بدن‌مان شوند. در بیش‌تر موارد، بدن می‌تواند این مواد شیمیایی را به ساختارهای کوچک‌تر تجزیه یا به همان شکل دفع کند، و به این ترتیب از خطر افزایش سموم جلوگیری کند.

برخی مواد شیمیایی می‌توانند به سلول‌ها و بافت‌ها آسیب برسانند یا آن‌ها را نابود کنند، در حالی‌که برخی دیگر ممکن است مستقیما بر ماده‌ی ژنتیکی اندام‌ها تاثیر بگذارند و خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهند.

سلامتی روانی

سلامت روان به وضعیت مطلوب و مناسب شناختی و هیجانی آدم‌ها اطلاق می‌شود.

فردی که از سلامتی روانی مناسب برخوردار است، به هیچ‌گونه اختلال روانی مبتلا نیست. به گفته‌ی سازمان بهداشت جهانی، سلامتی روانی ‌”‌به حالتی مطلوب و مناسب اطلاق می‌شود که در آن فرد از توانایی‌های‌اش آگاه است، می‌تواند با استرس‌های معمول زندگی کنار بیاید، به صورت مفید و ثمربخش به کار بپردازد، و قادر است به جامعه‌اش خدمت کند.‌”

صرف‌نظر از تعاریف مختلف آدم‌ها در مورد سلامت روان، ارزیابی این مقوله هم‌چنان مسئله‌ای ذهنی و درونی است.

آدم‌ها همیشه می‌توانند بیماری روانی را آسان‌تر از سلامتی روانی شرح و توضیح دهند. بیش‌تر آدم‌ها معتقدند سلامتی روانی یعنی “‌عدم ابتلا به بیماری روانی‌”‌. البته برخی نیز این تعریف را جامع و کامل نمی‌دانند. آن‌ها معتقدند اگر بتوان ۱۰۰ نفر را طبق تشخیص یک روانپزشک، فاقد هیچ‌گونه بیماری یا اختلال روانی دانست، قطعا در میان این ۱۰۰ نفر برخی افراد از برخی دیگر از لحاظ روانی سالم‌تر هستند.

هم‌چنین بسیاری از آدم‌ها با این مسئله موافق‌اند که سلامتی روانی شامل مجموعه‌ای از توانایی‌هایی است از جمله توانایی لذت بردن از زندگی، توانایی بازیابی شرایط مطلوب زندگی پس از تجربه‌ی مصائب و سختی‌ها، توانایی ایجاد تعادل در زندگی (اعتدال و میانه‌روی)، توانایی سازگاری و انعطاف‌پذیری، توانایی درک احساس امنیت و اطمینان، و خودشکوفایی (بهره‌مندی حداکثری از مواهب و استعدادها).

سلامتی کامل چیست؟

اصطلاح سلامتی کامل (Wellness) اولین بار توسط دکتر هالبرت ال. دان در ایالات متحده استفاده شد؛ وی در ۱۹۶۱ کتابچه‌ای کوچک را با نام “‌سلامتی کامل در سطوح بالا‌ (High Level Wellness)”‌ منتشر کرد. این اصطلاح در سطحی بسیار گسترده و بیش‌تر از بریتانیا در آمریکای شمالی مورد استفاده قرار گرفت.

بنا به تعریف مرکز سلامت میکینلی، در دانشگاه ایلینوی، سلامتی کامل “‌حالتی از تن‌درستی در حد کمال است که در جهت افزایش حداکثری توان بالقوه‌ی فرد پیش می‌رود. فرایندی است به سوی بالا بردن سطح مطلوبیت سلامت محیطی، معنوی، اجتماعی، هیجانی، هوشی، و جسمانی در تمام طول عمر.‌”

دانشگاه کارولینای شرقی سلامتی کامل را این‌گونه تعریف می‌کند: “یکپارچگی و اتحاد ذهن، جسم، و روح. این سلامتی در حد کمال به ما امکان می‌دهد به اهداف‌مان دست یابیم و معنی و مقصود زندگی‌مان را درک کنیم. سلامتی کامل هفت بُعد از تن‌درستی را برای رسیدن به عالی‌ترین روش زندگی به یکدیگر پیوند می‌زند.

به طور کلی، سلامتی کامل توانایی زندگی کردن در حد کمال و به حداکثر رساندن ظرفیت‌های بالقوه‌ی فرد از راه‌های مختلف است. سلامتی کامل در بردارنده‌ی یادگیری دائم و اعمال تغییرات در جهت بهبود روزافزون سطح سلامتی است. هرگاه بتوانیم جنبه‌های محیطی، معنوی، حرفه‌ای، اجتماعی، هیجانی، هوشی، و جسمی زندگی را به تعادل برسانیم، به سلامتی کامل حقیقی دست یافته‌ایم.‌”

عوامل سلامتی چیست ؟

سلامت هر فرد و جامعه‌اش تحت تاثیر طیفی گسترده از عوامل تاثیرگذار قرار دارد. به گفته‌ی سازمان بهداشت جهانی، وضعیت خوب یا بد سلامتی برای آدم‌ها از طرف محیط و شرایط‌شان تعیین می‌شود – بر اساس آن‌چه در حال وقوع است و آن‌چه تاکنون بر آن‌ها گذشته است. بر اساس سازمان بهداشت جهانی، عوامل زیر بیش از سطح دسترسی و استفاده از خدمات مراقبت از سلامتی می‌توانند بر سطح سلامت‌مان تاثیرگذار باشند:

  • جایی که در آن زندگی می‌کنیم
  • وضعیت محیط زیست
  • ژنتیک
  • درآمدمان
  • سطح تحصیلات‌مان
  • روابط‌مان با دوستان و خانواده

سازمان بهداشت جهانی عوامل اصلی مربوط به سلامتی را این‌گونه عنوان کرده است:

  • اقتصاد و جامعه (“‌محیط اقتصادی و اجتماعی‌”‌)
  • جایی که در آن زندگی می‌کنیم، و آن‌چه به صورت مادی در اطراف‌مان قرار دارد (“‌محیط اطراف”‌)
  • آن‌چه هستیم و آن‌چه رفتار می‌کنیم (“‌رفتارها و ویژگی‌های شخصی فرد‌”‌)

از آن‌جا که وضعیت خوب سلامتی آدم‌ها به زمینه و شرایط زندگی‌شان بستگی دارد، ستایش یا انتقاد از آن‌ها به خاطر وضعیت خوب یا بد سلامتی کاری نادرست است. بیش‌تر عواملی که در ایجاد وضعیت سلامتی خوب یا بد تاثیرگذار هستند، از کنترل ما خارج‌اند. بر اساس سازمان بهداشت جهانی، برخی از این عوامل (تعیین‌کننده)، از قرار زیر هستند:

  • جایگاه اقتصادی – اجتماعی:

هر چه فرد از جایگاه اقتصادی – اجتماعی بهتر برخوردار باشد، به احتمال زیاد شرایط سلامتی‌اش نیز بهتر است. ارتباط بین این دو مقوله، کاملا واضح و مشخص است. جایگاه اقتصادی – اجتماعی بر همه‌ی افراد خانواده از جمله نوزادان تاثیرگذار است.پژوهشگران استرالیایی دریافتند احتمال تغذیه‌ی نوزاد با شیر مادر توسط زنانی که جایگاه اقتصادی – اجتماعی پایین داشته باشند، کم‌تر است – عاملی که از همان بدو ورود فرد به این جهان می‌تواند بر وضعیت سلامت‌اش تاثیرگذار باشد. پژوهشی در کره‌ی‌ جنوبی به پیوندی آشکار میان جایگاه اقتصادی – اجتماعی پایین و خطر حمله‌های قلبی و مغزی پی برد.

  • تحصیلات:

آدم‌هایی که دارای سطح پایین تحصیلات هستند عموما بیش‌تر از سایرین شرایط بد سلامتی را تجربه می‌کنند. سطح استرس آن‌ها نسبت به آدم‌هایی که دارای سطح تحصیلات دانشگاهی بالاتر هستند، بیش‌تر است. فردی که دارای سطح بالاتر تحصیلات است به احتمال قوی از عزت نفس بالاتر برخوردار است.
مطالعه‌ای که توسط پژوهشگران دانشکده‌ی پزشکی فینبرگ دانشگاه نورت‌وسترن شیکاگو به عمل آمد، نشان داد آدم‌هایی سالخورده که از جهت سلامت سواد دارای سطحی بالاتر هستند، ممکن است طول عمر بیش‌تر داشته باشند.
مطالعه‌ای دیگر در مرکز پزشکی VA در سان‌فرانسیسکو دریافت در یک دوره‌ی پنج ساله خطر مرگ‌ومیر افرادی سالخورده که کم‌تر از 9 کلاس سواد داشته باشند، تا دو برابر بیش‌تر است.

  • محیط اطراف:

اگر آب مصرفی‌تان پاک و ایمن باشد، هوایی که تنفس می‌کنید تمیز باشد، محیط کارتان سالم باشد، خانه‌تان راحت و امن باشد، در مقایسه با افرادی که از آب پاک و ایمن بهره‌مند نیستند، هوای تنفسی‌شان آلوده است، و محیط کار ناسالم دارند، به احتمال قوی از وضعیت سلامتی بهتر برخوردار خواهید بود.
مطالعه‌ای که توسط پژوهشگران دانشگاه زوید هلند به عمل آمد، نشان داد تنها یک ساعت استنشاق بوی دود اگزوز خودرو باعث ایجاد واکنش استرسی در فعالیت مغز می‌شود.
پژوهشی دیگر در دانشگاه ایندیانا – دانشگاه پوردو نشان داد مسمومیت طولانی‌مدت با سرب، غالبا در اثر مصرف محصولات کشاورزی تولید شده از خاکِ آلوده، بسیار بیش‌تر از مسمومیت‌های کوتاه‌مدت به وسیله‌ی اسباب‌بازی‌ها یا جواهرات وارداتی است و صدها هزار کودک را در ایالات متحده تهدید می‌کند.

  • چشم‌اندازهای شغلی و شرایط کار:

آمارها نشان می‌دهند اگر شغل داشته باشید، بیش‌تر از آدم‌های بی‌کار از سلامتی برخوردار خواهید بود. اگر بتوانید شرایط کارتان را نیز کنترل کنید، از این جهت نیز می‌توانید از فواید آن برای سلامتی‌تان بهره‌مند شوید.
پژوهشگران دانشگاه ایالتی نیویورک در شهر آلبانی دریافتند کارگرانی که بی‌جهت و بی‌تقصیر کارشان را از دست می‌دهند، در یک دوره‌ی 18 ماهه پس از آن، نسبت به کارگران شاغل که هم‌چنان به کارشان ادامه داده‌اند، تا دو برابر بیش‌تر در معرض ابتلا به بیماری‌های جدید نظیر فشار خون بالا، دیابت، یا بیماری‌های قلبی قرار گرفتند.

  • حمایت آدم‌های اطراف:

اگر از حمایت‌های خانواده، و هم‌چنین دوستان و اجتماع‌تان برخوردار باشید، احتمالا بیش‌تر از آن‌هایی که از این موهبت بی‌بهره‌اند، می‌توانید از سلامتی لذت ببرید. یک گروه پژوهشی در دانشگاه واشنگتن دریافت، حمایت قوی خانوادگی تاثیر به سزا روی جوانانی دارد که دچار افسردگی یا وسوسه‌ی خودکشی شده‌اند، و احتمال تلاش برای خودکشی را از جانب آن‌ها در آینده کاهش می‌دهد؛ تاثیر حمایت خانواده بسیار بیش‌تر از تاثیر حمایت دوستان است.

  • فرهنگ:

سنت‌ها و رسوم یک جامعه و نحوه‌ی واکنش خانواده به آن‌ها نقشی مهم در سلامت آدم‌ها ایفا می‌کند. این مسائل می‌توانند تاثیرات مثبت یا منفی بر سلامت افراد بگذارند. سنت ختنه کردن زنان بر میزان عفونت بدن و سلامت روان میلیون‌ها دختر و زن در این قبیل جوامع تاثیر می‌گذارد. بر اساس مطالعه‌ای که نتایج آن در مجله اپیدمیولوژی و بهداشت جامعه منتشر شد،‌ وقتی جوانان بر اساس سنت‌های قومی و اجتماعی‌شان لباس می‌پوشند، احتمال ابتلای‌شان به مشکلات روانی در دوره‌های بعدی زندگی کاهش می‌یابد.

  • وراثت ژنتیکی:

میزان طول عمر، سلامت عمومی فرد، و مستعد بودن بدن برای ابتلا به برخی بیماری‌های خاص تا حدودی بر اساس ساختار ژنتیکی فرد تعیین می‌شود. پژوهشگران دانشگاه وریج هلند، دانشگاه پزشکی جورجیا، و دانشگاه دوک در ایالات متحده دریافتند، ژن‌های انسان در چگونگی واکنش بیولوژیکی و روانشناختی افراد به استرس در محیط زندگی نقش کلیدی ایفا می‌کنند.

  • سبک زندگی و کارهایی که در زندگی انجام می‌دهیم:

رژیم غذایی، فعالیت‌های بدنی، استعمال سیگار، نوشیدن الکل، یا مصرف مواد، و نحوه‌ی برخورد با استرس در زندگی نقشی مهم در سلامتی جسمی و روانی‌مان ایفا می‌کنند.

  • دسترسی و استفاده از خدمات بهداشتی:

جامعه‌ای که به خدمات بهداشتی با کیفیت دسترسی دارد و از آن به خوبی استفاده می‌کند نسبت به سایر جوامع می‌تواند از وضعیت سلامتی بهتر بهره‌مند شود. برای مثال، امید به زندگی در کشورهای توسعه‌یافته‌ای که به خدمات مراقبت سلامتی همگانی دسترسی دارند در مقایسه با آن دسته از کشورهای توسعه‌یافته‌ای که از این خدمات محروم‌اند، بیش‌تر است.

  • جنسیت:

زنان و مردان در معرض بیماری‌ها، خطرات، و مشکلات جسمانی مختلف قرار می‌گیرند، که این عامل می‌تواند نقشی مهم در سلامت عموم جامعه داشته باشد.
برای مثال، خطرات زایمان، سرطان تخمدان، و سرطان دهانه‌ی رحم تنها زنان را تهدید می‌کنند؛ در حالی‌که سرطان پروستات، و سرطان بیضه تنها توسط مردان تجربه می‌شوند.
در طول جنگ‌ها، مردان بیش از زنان به جنگ فراخوانده می‌شوند، و متعاقبا بیش از زنان زخمی و کشته می‌شوند. در عوض، زنان بزرگسال معمولا بیش‌تر از مردان بزرگسال از لحاظ جسمی قربانی خشونت‌های خانگی می‌شوند.
در برخی جوامع زنان از امکان تحصیل برابر نسبت به مردان برخوردار نیستند؛ همین مسئله می‌تواند عاملی تاثیرگذار بر سلامت زنان آن جامعه تلقی شود. بسیاری از مطالعات به نابرابری‌های جنسی در خدمات بهداشتی و درمانی، حتی در کشورهای توسعه‌یافته پی‌ برده‌اند.  


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده _ امیررضا مصطفایی

منبع: مدیکال‌نیوز تودی

نویسنده: کریستین نوردکویست

سلامتی چیست ؟ مفهوم شرایط مناسب برای سلامتی چیست ؟


 

نوشته های مرتبط

برچسب ها

بازده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی