کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

بلوغ دیررس در پسران: ۶ نکته درباره تاخیر در بلوغ پسرها

بلوغ دیررس در پسران هنگامی اتفاق می‌افتد که آن‌ها تا ۱۴ سالگی تغییرات و علائم بلوغ را تجربه نکرده باشند. هنگامی که بلوغ پسرها به تاخیر می‌افتد، تغییرات ناشی از بلوغ ممکن است اتفاق نیفتند یا به صورت طبیعی پیشرفت نکنند. بلوغ دیررس در پسرها شایع‌تر از دخترها است.

بلوغ دیررس در پسران

بلوغ دیررس در پسران

۱. تعریف بلوغ دیررس در پسران

فرایند بلوغ در پسرها می‌تواند محدوده‌ی سنی گسترده‌ای داشته باشد. تغییرات بلوغ در ۹۵ درصد از پسرها بین سنین ۹ الی ۱۴ آغاز می‌شوند؛ بنابراین، تاخیر در بلوغ پسرها هنگامی اتفاق می‌افتد که تغییرات بلوغ در آن‌ها تا ۱۴ سالگی شروع نشده باشند. نخستین نشانه‌های بلوغ در پسرها شامل بزرگ شدن بیضه‌ها، و سپس، رشد آلت تناسلی مردانه و موهای اطراف آن هستند. بلوغ هنگامی اتفاق می‌افتد که غده‌ی هیپوفیز شروع به تولید دو هورمون می‌کند؛ هورمون لوتئینه کننده (LH) و هورمون محرکه فولیکولی (FSH) که باعث می‌شوند بیضه‌ها رشد، و شروع به تولید هورمون مردانه‌ی تستوسترون کنند. جهش رشد در پسرها به طور کلی حدود یک سال پس از آغاز رشد آلت تناسلی ایجاد می‌شود – معمولا در سن ۱۵ سالگی.

۲. علائم بلوغ دیررس در پسران

نشانه‌ی اصلی بلوغ دیررس در پسران کوچک ماندن آلت تناسلی و بیضه‌ها (در ۱۴ سالگی) است که به آسانی در معاینات بدنی قابل مشاهده است. غالبا، بیضه‌ها شروع به رشد می‌کنند ولی آلت تناسلی هم‌چنان کوچک می‌ماند؛ این وضعیت نشان می‌دهد سایر نشانه‌های بلوغ در ۶ الی ۱۲ ماه آینده ظاهر خواهند شد. بیش‌تر پسرهای مبتلا به بلوغ دیررس ارثی در مقایسه با هم‌سالان‌شان قد کوتاه‌تری دارند، ولی از آن‌جا که جهش رشد آن‌ها نیز با تاخیر صورت می‌پذیرد، معمولا تا ۱۸ سالگی مانند سایر هم‌سالان‌شان به رشد طبیعی می‌رسند و قدشان نیز مانند یک آدم بزرگسال عادی بلند خواهد شد.

تغییرات بلوغ در پسرها بین سنین ۹ الی ۱۴ آغاز می‌شوند و ۳.۵ الی ۴ سال نیز به طول می‌انجامند.

تغییرات ناشی از بلوغ هنگامی ظاهر می‌شوند که بدن شروع به تولید هورمون‌های جنسی می‌کند. تغییرات زیر به طور طبیعی در پسرهای بین ۹ الی ۱۴ ساله ایجاد می‌شوند:

الف. افزایش اندازه‌ی بیضه‌ها و آلت تناسلی
ب. رویش مو در صورت، سینه، پاها، بازوها، سایر نقاط بدن، و اطراف آلت تناسلی
پ. افزایش قد و وزن
ت. کلفت‌تر شدن صدا

در صورت ایجاد هر گونه تاخیر در بلوغ پسرها، علائم زیر را می‌توان در آن‌ها مشاهده کرد:

الف. اندازه‌ی بیضه‌ها تا ۱۴ سالگی کوچک‌تر از ۲.۵ سانتی‌متر هستند.
ب. آلت تناسلی تا ۱۳ سالگی کوچک مانده و به درستی رشد نیافته است.
پ. تا ۱۵ سالگی، هیچ مویی روی بدن وجود ندارد یا به مقدار بسیار اندکی روییده است.
ت. صدا هم‌چنان ظریف و بچگانه است.
ث. پسرهایی که دچار تاخیر در بلوغ هستند، ممکن است قد کوتاه و لاغر اندام باشند.
ج. مقداری چربی اطراف ران‌ها، باسن، شکم، و سینه‌ها انباشته شده است.

هم‌چنین، تاخیر در بلوغ ممکن است باعث ایجاد استرس در کودک شود.

۳. علت بلوغ دیررس در پسرها

تاکنون، شایع‌ترین علت بروز این وضعیت “‌بلوغ دیررس درونی(یا ارثی)‌” بوده است. پسرهایی که دچار این نوع از بلوغ دیررس هستند، به طور کلی آدم‌های سالمی هستند و در نهایت، پس از مدت طولانی‌تری نسبت به دیگران به بلوغ کامل می‌رسند. در حدود دو سوم از موارد، این مشکل از طرف یکی از والدین یا هر دو به فرزندشان منتقل شده است. احتمالا دوره‌ی قاعدگی مادر از ۱۴ سالگی آغاز شده است (دچار بلوغ دیررس بوده است) و / یا جهش رشد پدر نیز بعد از ۱۶ سالگی اتفاق افتاده یا رشد وی تا پس از فارغ‌التحصیل شدن از دبیرستان ادامه داشته است (یعنی پدر دچار بلوغ دیررس بوده است). پسرهای مبتلا به برخی بیماری‌های مزمن نظیر بیماری التهابی روده، کم‌خونی داسی‌شکل، فیبروز سیستیک معمولا دچار بلوغ دیررس خواهند شد.

شمار اندکی از پسرهایی که دچار تاخیر در بلوغ می‌شوند، از کمبود دائمی هورمون‌های بلوغ LH و FSH رنج می‌برند؛ به این وضعیت کمبود مادرزادی هورمون آزادکننده گنادوتروپین‌ها (GnRH) گفته می‌شود. این وضعیت معمولا از بدو تولد همراه کودک است؛ بسیاری از پسرهای مبتلا به این وضعیت با آلت تناسلی کوچک‌تر از اندازه‌ی معمول به دنیا می‌آیند.

در این وضعیت، ‌سایر هورمون‌های غده‌ی هیپوفیز به طور طبیعی تولید می‌شوند، و معمولا فرایند رشد به طور طبیعی انجام می‌شود. عدم شروع تغییرات ناشی از بلوغ تا ۱۷ سالگی یکی نشانه‌های ابتلای پسرها با کمبود مادرزادی هورمون آزادکننده گنادوتروپین‌ها هستند. یکی دیگر از نشانه‌های ابتلای پسرها به کمبود مادرزادی این هورمون ضعف حس بویایی در آن‌ها است؛ وضعیتی که با عنوان سندرم کالمن شناخته می‌شود. در نهایت، بیضه‌های عده‌ی اندکی از پسرهایی که دچار تاخیر در بلوغ هستند، نیز ممکن است دچار مشکل باشند.

از آن‌جا که اندازه‌ی بیضه‌ها در معاینات بدنی به آسانی قابل تشخیص است، کوچک بودن بیضه‌ها یا عدم مشاهده‌ی کامل آن‌ها می‌تواند نشانه‌ای از وجود مشکل در بیضه‌ها باشد. علت‌های فراوانی برای آسیب دیدن بیضه‌ها وجود دارند، از جمله انجام عمل جراحی برای درمان بالا رفتگی بیضه یا درمان سرطان.

در بیش‌تر موارد مربوط به بلوغ دیررس، تغییرات رشد فقط کمی دیرتر از حالت معمول آغاز می‌شوند؛ به همین خاطر است که به آن شکوفایی یا بلوغ دیررس گفته می‌شود. هنگامی که فرایند بلوغ آغاز شود، به طور طبیعی پیش خواهد رفت. بلوغ دیررس ممکن است به صورت ارثی در خانواده‌ها وجود داشته باشد؛ این وضعیت شایع‌ترین علت بلوغ دیررس به شمار می‌رود.

هم‌چنین، تاخیر در بلوغ ممکن است هنگامی رخ دهد که بیضه‌ها هیچ هورمونی تولید نکنند (یا هورمون اندکی تولید کنند). به این وضعیت هیپوگنادیسم گفته می‌شود.

این وضعیت ممکن است هنگامی رخ دهد که بیضه‌ها آسیب دیده باشند یا آن‌طور که باید رشد نکرده باشند.

هم‌چنین، این وضعیت می‌تواند به خاطر وجود مشکلی در بخش‌هایی از مغز ایجاد شود که مسئول تغییرات بلوغ هستند. برخی از بیماری‌ها یا روش‌های درمانی می‌توانند به هیپوگنادیسم منجر شوند:

الف. بیماری سلیاک
ب. بیماری التهاب روده
پ. کم کاری تیروئید
ت. دیابت
ث. فیبروز سیستیک
ج. کم خونی داسی شکل
چ. بیماری کبد و کلیه
ح. بی‌اشتهایی عصبی
خ. بیماری‌های خود ایمنی نظیر هاشیموتو یا بیماری آدیسون
د. شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی برای درمان سرطان
ذ. وجود تومور در غده‌ی هیپوفیز، سندرم کلاین‌فلتر (نوعی اختلال ژنتیکی)
ر. فقدان بیضه از بدو تولد
ز. وارد آمدن آسیب یا ضربه به بیضه‌ها بر اثر پیچش بیضه

۴. تشخیص بلوغ دیررس در پسرها

با این‌که گاهی اوقات، معاینه‌ی بدنی برای تشخیص بلوغ دیررس کافی است، بیش‌تر پزشکان برای تایید موارد مشکوک و حصول اطمینان از عدم وجود مشکل در بیضه‌ها از برخی آزمایش‌های استفاده می‌کنند. بدین منظور، ‌برخی از رایج‌ترین آزمایش‌ها عبارت هستند از آزمایش تستوسترون، LH، و FSH – این آزمایش‌ها در ابتدای صبح، هنگامی که سطوح این هورمون‌ها در نخستین مراحل بلوغ معمولا بالاتر از زمان‌های دیگر هستند، به عمل می‌آیند. سطوح تستوسترون در بزرگسالان از ۲۵۰ تا ۸۰۰ نانوگرم بر دسی‌لیتر متغیر است، و سطح تستوسترون بیش‌تر پسرهای مبتلا به تاخیر در بلوغ کم‌تر از ۴۰ است. معمولا جهت کمک به پیش‌بینی میزان رشد قدی در آینده، از دست و مچ با اشعه‌ی ایکس تصویربرداری می‌شود تا سن استخوانی تعیین شود؛ سن استخوانی معمولا دو سال عقب‌تر از سن شناسنامه‌ای است، به این معنی که زمان بیش‌تری برای رشد باقی مانده است.

پزشک معالج برای بررسی احتمال ارثی بودن بلوغ دیررس، سابقه‌ی خانوادگی بیمار را بررسی می‌کند. پزشک پس از انجام برخی معاینات بدنی ممکن است به انجام برخی آزمایش‌های زیر نیز نیاز پیدا کند:

الف. آزمایش خون جهت بررسی سطوح برخی از هورمون‌های رشد، هورمون‌های جنسی، و هورمون‌های تیروئید
ب. آزمایش خون جهت بررسی پاسخ LH به هورمون آزادکننده گنادوتروپین‌ها (GnRH)
پ. ام‌آرآی سر برای بررسی احتمال وجود تومور
ت. سونوگرافی از لگن و بیضه‌ها

پزشک جهت ارزیابی سن استخوان‌ها و بررسی وضعیت رشد آن‌ها، در نخستین جلسه‌ی ملاقات با بیمار، ممکن است از دست و مچ چپ وی عکس رادیولوژی تهیه‌ ‌کند. این آزمایش، در صورت نیاز، ممکن است چند نوبت دیگر تکرار شود.

۵. درمان

مشکل ارثی تاخیر بلوغ با کمی صبر و اطمینان به مرور زمان برطرف خواهد شد. با وجود این، بسیاری از پسرهای نوجوانی که دچار بلوغ دیررس هستند، معمولا برای شروع تغییرات بلوغ بی‌قراری می‌کنند؛ بیش‌تر این پسرها مایل نیستند برای آغاز جهش رشد طبیعی‌شان و رسیدن به بلوغ ۶ الی ۱۸ ماه دیگر صبر کنند. بنابراین، بسیاری از متخصصان غدد اطفال ممکن است برای تسریع در شروع تغییرات بلوغ به تجویز تستوسترون (برای یک دوره‌ی کوتاه) بپردازند.

در بیش‌تر موارد، تستوسترون را به صورت ماهانه،‌ طی چندین ماه، تزریق می‌کنند؛ پزشکان مختلف ممکن است از دوزها و دفعات متفاوتی برای تزریق استفاده کنند. پسرهای مبتلا به تاخیر در بلوغ معمولا پس از هر تزریق، به قد و وزن‌شان افزودن می‌شود؛ هم‌چنین، آلت تناسلی و موهای اطراف آن نیز رشد خواهند کرد؛‌ در بیش‌تر موارد، پس از یک دوره تستوسترون، فرایند بلوغ بدون نیاز به درمان‌های دیگر به طور طبیعی پیشرفت خواهد کرد.

مطالعات نشان داده‌اند، استفاده از تستوسترون طی یک دوره‌ی کوتاه، هیچ اثری بر رشد قد بزرگسالان نخواهد داشت، ولی می‌تواند رشد قدی نوجوانان را تسریع کند.

چنان‌چه علت بلوغ دیررس کمبود مادرزادی هورمون آزادکننده گنادوتروپین‌ها یا آسیب دیدن بیضه‌ها باشد، برای درمان این وضعیت می‌توان از تستوسترون استفاده کرد؛ ولی دوز مصرفی تستوسترون باید به مرور زمان افزایش، و تا سنین بزرگسالی ادامه یابد.

بنابراین، برای جمع‌بندی باید گفت، درمان تاخیر در بلوغ پسرها به علت اصلی ایجاد وضعیت بستگی دارد.

اگر سابقه‌ی خانوادگی بلوغ دیررس وجود داشته باشد، این مشکل نیاز به درمان ندارد، و به مرور زمان فرایند بلوغ آغاز خواهد شد.

چنان‌چه تاخیر در بلوغ ناشی از یک بیماری نظیر کم کاری غده‌ی تیروئید باشد، درمان این بیماری می‌تواند به رسیدن به بلوغ طبیعی کمک کند.

در موارد زیر، هورمون درمانی ممکن است به شروع تغییرات بلوغ کمک کند:

الف. فرایند بلوغ هیچ پیشرفتی نداشته باشد.
ب. پسر نوجوان در اثر تاخیر در بلوغ دچار استرس و نگرانی شدید شده باشد.

پزشک معالج ممکن است هر چهار ماه یک بار، یک دوز از تستوسترون (هورمون جنسی مردانه) را به ماهیچه‌ی پسر نوجوان تزریق کند. سپس در طول چهار ماه آینده، تغییرات رشد وی مورد بررسی قرار می‌گیرد. پزشک معالج به تدریج دوز تزریقی را افزایش می‌دهد تا فرایند بلوغ تکمیل شود.

۶. عوارض احتمالی

پایین بودن سطح هورمون‌های جنسی ممکن است باعث بروز مشکلات زیر شود:

الف. مشکلات نعوظ (ناتوانی جنسی)
ب. ناباروری
پ. تراکم استخوانی پایین و احتمال شکستگی استخوان در آینده (پوکی استخوان)
ت. ضعف جسمی


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – امیر رضا مصطفایی

منبع:healthychildren

بلوغ دیررس در پسران: ۶ نکته درباره تاخیر در بلوغ پسرها


 

برچسب ها

بازده

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی