کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

یرقان در بزرگسالان : علت و علایم بیماری زردی

چه چیزی باعث زردی در بزرگسالان می‌شود؟

یرقان (زردی) در بزرگسالان ناشی از اختلالات مختلف پزشکی است که بر سوخت و ساز طبیعی یا دفع بیلی‌روبین تاثیر می‌گذارند. بیلی‌روبین عمدتا از تجزیه‌ی و تخریب روزانه‌ی سلو‌ل‌های قرمز خون در جریان خون، که هنگام تخریب شدن هموگلوبین آزاد می‌کنند، تشکیل می‌شود. بخش هِم از مولکول هموگلوبین سپس به بیلی‌روبین تبدیل می‌شود و وارد جریان خون می‌شود تا برای سوخت و ساز و دفع به کبد برود. در کبد، بیلی‌روبین هم‌یوغ (محلول در آب می‌شود) شده و به کیسه صفرا (که در آن ذخیره می‌شود) منتقل می‌شود و پس از آن به روده می‌رود. در روده ها، بخشی از بیلی‌روبین در مدفوع دفع می‌شود، در حالی که بخشی دیگر توسط باکتری‌های روده متابولیزه و یه وسیله‌ی ادرار از بدن خارج می‌شود.

یرقان

یرقان (زردی) در صورتی رخ می‌دهد که یک اختلال در سوخت و ساز طبیعی یا دفع بیلی‌روبین وجود داشته باشد. این اختلال در سوخت و ساز بدن یا دفع بیلی‌روبین می‌تواند در مراحل مختلفی رخ بدهد، و از این رو طبقه‌بندی علل مختلف زردی بر اساس جایی که اختلال رخ می‌دهد، مفید است. علل زردی به طور کلی با عنوان‌های پیش کبدی (مشکل قبل از ترشح به کبد به وجود می‌آید)، کبدی (مشکل درون کبد رخ می‌دهد)، و پسا کبدی (مشکل بعد از دفع بیلی‌روبین از کبد رخ می‌دهد) طبقه‌بندی می‌شود.

مطلب مرتبط: ۶۴ حقیقت جالب درباره بیماری دیابت

تعریف یرقان (زردی) و حقایقی درباره‌ی آن

  • یرقان (زردی) به معنی زرد شدن رنگ پوست، غشاهای مخاطی و سفیدی چشم است که از افزایش میزان ماده‌ی شیمیایی بیلی‌روبین در خون (زردی) ناشی می‌شود. واژه‌ی (Jaundice) به معنای زردی در زبان انگلیسی از واژه‌ی jaune در زبان فرانسوی، که به معنی زرد است، مشتق شده‌است. زردی به خودی خود یک بیماری نیست، بلکه نشانه‌ای آشکار از پیشرفت تدریجی یک بیماری نهفته است.

– یرقان (زردی) معمولا زمانی دیده می‌شود که سطح بیلی‌روبین در خون بیش از ۲.۵ تا ۳ میلی‌گرم در هر دسی‌لیتر باشد.

– یرقان (زردی) در بزرگسالان می‌تواند ناشی از انواع اختلالات پزشکی باشد، که برخی از آنها جدی و به طور بالقوه تهدید‌کننده‌ی زندگی فرد هستند.


مطالب پیشنهادی وب

– هر فرد بالغی که مبتلا به زردی می‌شود باید به منظور تعیین علت آن، تحت یک ارزیابی جامع پزشکی قرار بگیرد.

زردی نوزادان، اختلالی است که در نوزادان دیده می‌شود، معمولا خوش‌خیم است و بدون ایجاد هرگونه اثرات جدی بهبود می‌یابد.

مطلب مرتبط: ۱۰ نشانه که ابتلا به دیابت نوع دو را به شما هشدار می‌دهند

علل پیش کبدی زردی چیست؟

یرقان (زردی) ایجاد شده در طول مرحله‌ی پیش کبدی به علت تخریب بیش از حد (همولیز) گلبول‌های قرمز خون در اثر اختلالات مختلف است. این افزایش سریع در سطح بیلی‌روبین در جریان خون، قابلیت کبد را برای سوخت و ساز مناسب بیلی‌روبین تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، و در نتیجه سطح بیلی‌روبین هم‌یوغ نشده افزایش می‌یابد. اختلالاتی که می‌توانند به افزایش در همولیز گلبول‌های قرمز خون منجر شوند عبارتند از:
مالاریا،

– بیماری کم‌خونی داسی‌شکل،

– اسفروسیتوز ارثی،

تالاسمی،

– فاویسم یا بیماری باقلایی (G۶PD)

– داروها یا سموم دیگر، و


مطالب پیشنهادی وب

– اختلالات خود ایمنی.

علل زردی کبدی چیست؟

یرقان (زردی) ایجاد شده در طول مرحله‌ی کبدی می‌تواند از اختلال در سوخت و ساز بدن و / یا دفع بیلی‌روبین به وجود بیاید. این اختلال می‌تواند به افزایش در سطح بیلی‌روبین هم‌یوغ شده و / یا بیلی‌روبین هم‌یوغ نشده منجر شود. اختلالات مرتبط با علت کبدی زردی عبارتند از:

هپاتیت حاد یا مزمن (معمولا ویروسی [هپاتیت A، B، C، D، E] یا مرتبط با الکل است)،

سیروز (ناشی از اختلالات مختلف)،

– داروها یا دیگر مواد سمی،

نشانگان کریگلر نجار،

– اختلالات خود ایمنی،

سندرم ژیلبرت، و

– سرطان کبد.

مطلب مرتبط: ۱۰ خوراکی که شما را از آلزایمر‌ و بیماری‌های قلبی تا ۵۰ درصد دور می‌کنند

علل زردی پسا کبدی چیست؟

یرقان (زردی) ناشی از علل پسا کبدی در اثر یک اختلال (انسداد) در زهکشی و دفع طبیعی بیلی‌روبین هم‌یوغ شده در قالب صفرا از کبد به روده ناشی می‌شود. این امر منجر به افزایش سطح بیلیروبین هم‌یوغ شده در جریان خون می‌شود. اختلالاتی که می‌توانند باعث زردی پسا کبدی شوند عبارتند از:

– سنگ کیسه صفرا،

– سرطان (سرطان لوزالمعده، سرطان کیسه‌ صفرا و سرطان مجرای صفرا)،

– تنگی مجاری صفراوی،

– التهاب مجاری صفراوی (کلانژیت

– التهاب لوز‌المعده (پانکراتیت)، و

– انگل (برای مثال، کرم کبدی).

علائم و نشانه‌های زردی در بزرگسالان چیست؟

چنان‌چه قبلا ذکر شد، یرقان (زردی) یک بیماری نیست، بلکه نشانه‌ای آشکار از پیشرفت تدریجی یک بیماری نهفته است. پوست افراد مبتلا به زردی به رنگ زرد (به درجات مختلف) درمی‌آید، و همچنین ممکن است غشاهای مخاطی‌شان زرد شود یا سفیدی چشم‌شان زرد به نظر بیاید. با این حال، بسته به علل زمینه‌ای زردی، افراد ممکن است علائم متفاوتی را تجربه کنند. برخی از افراد ممکن علائم بسیار کمی داشته باشند یا اصلا هیچ علامتی نشان ندهند، در حالی که سایرین ممکن است علائم شدید و چشمگیری را تجربه کنند. افراد مبتلا به زردی ممکن است هر یک از علائم و نشانه‌های زیر را تجربه کنند:

– کم رنگ شدن مدفوع،

– ادرار تیره رنگ،

– خارش پوست،

– تهوع و استفراغ،

– خونریزی از رکتوم (مقعد)،

– اسهال،

– تب و لرز،

– ضعف،

– کاهش وزن،

– از دست دادن اشتها،

– گیجی،

– درد شکم،

– سردرد،

– تورم پاها، و

– تورم و اتساع شکم به دلیل تجمع مایعات

مطلب مرتبط: ۷۱ واقعیت جالب درباره ایدز / اچ آی وی

عوامل خطر ابتلا به یرقان (زردی) در بزرگسالان چیست؟

عوامل خطر برای ابتلا به یرقان (زردی) بر اساس علت اصلی متفاوت هستند. خطر ابتلا به زردی در اثر همولیز (خون‌کافت) در کسانی که دارای اختلالات ارثی هستند (برای مثال، تالاسمی یا اسفروسیتوز ارثی) بسیار بالاتر است. افرادی که الکل مصرف می‌کنند به شدت در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های هپاتیت الکلی، پانکراتیت، و سیروز هستند که منجر به زردی می‌شود. افرادی که در معرض انواع مختلف هپاتیت ویروسی هستند (برای مثال، هپاتیت B و هپاتیت C) نیز ممکن است در زمان وجود عفونت یا متعاقبا اگر بیماری کبد رخ بدهد یا سرطان کبد در آنها توسعه بیابد، مبتلا به زردی شوند.

چه آزمایشات و تست‌هایی برای تشخیص زردی در بزرگسالان انجام می‌شود؟

وجود زردی نیازمند یک ارزیابی جامع پزشکی برای تعیین علت است. در ابتدا، پزشک‌تان سابقه‌ی بیماری‌تان را به طور مفصل تهیه خواهد کرد و آزمایش فیزیکی انجام خواهد داد، که گاهی اوقات می‌تواند علت زردی را تعیین کند. آزمایش خون اولیه نیز با توجه ویژه به تست‌های عملکرد کبد، شمارش کامل خون (CBC)، سطح الکترولیت‌ها و لیپاز انجام خواهد شد. ممکن است آزمایش خون برای قرار گرفتن در معرض هپاتیت تجویز شود. آزمایش خون اضافی نیز ممکن است بر اساس نتایج اولیه تجویز شود. به احتمال زیاد یک آزمایش ادرار نیز تجویز خواهد شد.

بسته به نتایج آزمایشات خون اولیه، بررسی‌های بیش تر ممکن است برای کمک به تشخیص بیماری اصلی لازم باشد. در موارد خاص، به منظور ارزیابی وجود هر نوع ناهنجاری در کبد، کیسه صفرا و پانکراس، ممکن است تصویربرداری مورد نیاز باشد. این مطالعات تصویربرداری ممکن است شامل سونوگرافی شکم، توموگرافی کامپیوتری (CT) اسکن، تصویربرداری تشدید مغناطیسی یا ام‌آر‌ای (MRI)، و کوله‌سینتی‌گرافی (HIDA اسکن).

گاه گاهی، افراد به آزمایش‌های تهاجمی‌تری برای تعیین علت زردی نیاز دارند. اقداماتی که ممکن است انجام شوند عبارتند از کلانژیوپانکراتوگرافی آندوسکوپی عقب‌گرد یا ای‌آرسی‌پی (ERCP) یا بیوپسی کبد.

مطلب مرتبط: ۱۰ باور غلط و رایج درباره ایدز که حتما باید بدانید

یرقان (زردی) بزرگسالان به چه صورت درمان می‌شود؟

درمان یرقان (زردی) به طور کامل بستگی به علت ایجاد کننده‌ی این بیماری دارد. پس از آن‌که علت تشخیص داده شد، دوره‌ی درمانی مناسب را می‌توان شروع کرد. برخی از بیماران باید بستری شوند، در حالی که سایرین ممکن است به عنوان بیمار سرپایی در خانه مورد معالجه قرار بگیرند.

– در برخی از افراد مبتلا به زردی، درمان متشکل خواهد بود از مراقبت‌های حمایتی که در خانه نیز قابل انجام خواهد بود. به عنوان مثال، بسیاری از موارد هپاتیت ویروسی خفیف را می‌توان در خانه با پرستاری و نگهداری هوشیارانه و نظارت دقیق از سوی پزشک (مدیریت امیدوارانه) اداره کرد. درحال‌حاضر داروهای جدید برای هپاتیت C می‌توانند درمانی برای این بیماری ارائه دهند.

– قطع الکل در بیماران مبتلا به سیروز کبدی، هپاتیت الکلی، یا پانکراتیت حاد ثانویه که در اثر مصرف الکل روی داده‌، ضروری است.

– در زردی ناشی از مواد مخدر / داروها / سموم لازم است که مصرف عامل مسبب بیماری قطع شود. در موارد مصرف بیش از حد استامینوفن (تیلنول) به صورت عمدی یا غیر عمدی، پادزهر آن استیل‌سیستئین (Mucomyst) ممکن است لازم باشد.

– داروهای گوناگونی ممکن است برای درمان اختلال منجر به زردی استفاده شود، مانند استروئیدها در درمان برخی اختلالات خود ایمنی. بیماران خاص مبتلا به سیروز، برای مثال، ممکن است با دیورتیک‌ها (ادرارآور) و لاکتولوز درمان شوند.

– آنتی‌بیوتیک‌ها ممکن است برای علل عفونی زردی یا برای عوارض مرتبط با اختلالت خاصی که منجر به یرقان می‌شوند (به عنوان مثال، کلانژیت) مورد نیاز باشند.

– تزریق خون ممکن است در افراد مبتلا به کم خونی در اثر همولیز یا در نتیجه‌ی خونریزی مورد نیاز باشد.

– کسانی در اثر سرطان مبتلا به زردی شده‌اند باید نزد یک متخصص غدد مشاوره شوند، و درمان آنها بسته به نوع و گستردگی (مرحله‌بندی) سرطان متفاوت خواهد بود.

– جراحی و روش‌های مختلف تهاجمی ممکن است برای برخی از بیماران مبتلا به زردی مورد نیاز باشد. به عنوان مثال، جراحی برای برخی از بیماران که سنگ کیسه صفرا دارند ممکن است ضروری باشد. افراد دیگر که دچار نارسایی کبد / سیروز هستند ممکن است به پیوند کبد نیاز داشته باشند.

عوارض ناشی از زردی در بزرگسالان چیست؟

نوع عارضه و شدت عوارض بسته به علت ابتلا به یرقان متفاوت است. مثلا برخی از آدم‌ها دچار عوارض طولانی‌مدتی نخواهند شد و کاملا بهبود خواهند یافت، در حالی که برای دیگران ظاهر زردی نخستین نشانه‌ی یک بیماری تهدید کننده‌ی زندگی خواهد بود. تعداد کمی از عوارض بالقوه عبارتند از:

– اختلالات الکترولیتی

– کم‌خونی

– خون‌ریزی

– عفونت / سپسیس (گندخونی)

– هپاتیت مزمن

– سرطان

– نارسایی کبد

– نارسایی کلیه

کبدی انسفالوپاتی (اختلال در عملکرد مغز)

– مرگ

آیا می‌توان از زردی در بزرگسالان جلوگیری کرد؟

از اختلالات خاصی که منجر به زردی می‌شوند می‌توان جلوگیری کرد، در حالی که برخی از اختلالات ممکن است کمتر قابل پیش‌گیری باشند. با این حال، اقدامات خاصی وجود دارند که می‌توانیم به منظور کاهش خطر ابتلا به زردی انجام بدهیم.

– به منظور جلوگیری از آسیب کبدی بالقوه یا اوردوز کردن غیر عمدی، دارو‌ها را طبق دستور مصرف کنید. افراد مبتلا به اختلالات خاص پزشکی (به عنوان مثال، کمبود G۶PD یا سیروز) باید از مصرف برخی از داروها اجتناب کنند. در مورد داروها با پزشک‌تان مشروت کنید.

– از رفتارهای پر خطر مانند مقاربت یا تزریق مواد مخدر پرهیز کنید، و اقدامات احتیاطی کلی را هنگام کار با محصولات خونی و آمپول رعایت کنید. این اقدامات می‌تواند خطر ابتلا به هپاتیت B یا هپاتیت C را کاهش دهد.

– در برابر هپاتیت A و هپاتیت B واکسینه شوید. درحال‌حاضر هیچ واکسنی علیه هپاتیت C وجود ندارد.

– از مصرف مواد غذایی آلوده یا آب غیر بهداشتی پرهیز کنید، چرا که با این کار می‌توانید خطر ابتلا به هپاتیت A را کاهش دهید.

– هنگام سفر به مناطقی که مالاریا در آنها بومی است، اقدامات احتیاطی توصیه شده و داروهای پیش‌گیری‌کننده را به منظور جلوگیری از ابتلا به مالاریا رعایت کنید.

– الکل را کنار بگذارید. به این ترتیب می‌توان از هپاتیت الکلی، سیروز الکلی و پانکراتیت، در میان دیگر اختلالات جلوگیری کرد.

– از کشیدن سیگار پرهیز کنید، چرا که سیگار یک عامل خطر برای توسعه‌ی سرطان لوزالمعده، و همین‌طور بسیاری از بدخیمی‌های دیگر است.

پیش‌آگهی برای یک فرد بزرگسال مبتلا به یرقان (زردی) چیست؟

پیش‌آگهی برای افراد مبتلا به زردی بستگی به علت ایجادکننده‌ی این بیماری دارد. اختلالات خاصی وجود دارد که یک پیش‌آگهی عالی در فرد مبتلا ایجاد می‌کنند و باعث می‌شوند که فرد به طور کامل بهبود بیابد. با این حال، علل جدی‌تر زردی می‌تواند گاهی اوقات با وجود مداخله‌ی پزشکی یا جراحی کشنده باشد. توسعه و شدت عوارض نیز پیش‌آگهی یک فرد را تعیین می‌کند، و همین‌طور وضعیت سلامتی کلی فرد و همایندی مرضی (حضور دیگر بیماری). بنابراین، ارزیابی مورد به مورد توسط پزشک‌تان به منظور تعیین پیش‌آگهی دقیق‌تر لازم است

حقایقی درباره‌ی بیلی‌روبین و آزمایش خون

– بیلی‌روبین رنگدانه‌ی زرد مایل به قرمز است که در طول تجزیه‌ی طبیعی گلبول‌های قرمز خون ساخته می‌شود.

– سطوح عادی از آزمایشگاهی به آزمایشگاه دیگر کمی متفاوت است؛ آنها از حدود ۰.۲ تا ۱.۲ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر متغیر هستند.

– علائم و نشانه‌های بالا بودن سطح بیلی‌روبین در بزرگسالان بر اساس علت اصلی ایجادکننده‌ی زردی متغیر است؛ با این حال، علائم معمولا شامل زردی و خارش می‌شود.

– سطح بیلی‌روبین بالا در بزرگسالان معمولا به این معنا است که ممکن است یک مشکل اساسی در رابطه با سلول‌های قرمز خون، کبد یا کیسه صفرا وجود داشته باشد؛ با این حال، مشکلات دیگری نیز ممکن است یافته شود.

– علائم بالا بودن سطح بیلی‌روبین در نوزادان پوست و / یا یرقان صلبیه هستند.

– بالا بودن سطح بیلی‌روبین در نوزاد به این معنا است که نوزاد تجزیه‌ی سلول‌های قرمز را به طور موثر پردازش نمی‌کند یا یک علت اساسی مسئول بروز این مشکل است.

– درمان بیلی‌روبین بالا در بزرگسالان بستگی به مشکلات اساسی دارد. کارشناسان پرهیز از الکل را توصیه می‌کنند.

– آزمایش بیلی‌روبین می‌تواند به لحاظ شیمیایی کل میزان بیلی‌روبین و در صورت نیاز، سطح هم‌یوغ شده و هم‌یوغ نشده‌ی بیلی‌روبین را در خون تعیین کند.

– آزمایش بیلی‌روبین روی یک نمونه‌ی کوچک از خون بیمار انجام می‌شود.

– برای دادن آزمایش بیلی‌روبین باید به مدت چند ساعت از خوردن صرف‌نظر کنید و از ترکیبات خاصی که سطح بیلی‌روبین را قبل از آزمایش تحت تاثیر قرار می‌دهند، پرهیز کنید.

– خطرات مرتبط با آزمایش بیلی‌روبین جزئی هستند.

– پیش‌آگهی برای یک فرد بزرگسال با سطح بیلی‌روبین بالا مربوط به علت اساسی ایجاد کننده‌ی بیماری است، و ممکن است از خوب تا ضعیف متغیر باشد.

– پیش‌آگهی برای یک نوزاد با سطح بیلی‌روبین بالا در بیشتر نوزادان خوب است اگر به سرعت سطح بیلی‌روبین آنها را کاهش بدهند.

– سطح بیلی‌روبین بالا در نوزادان را می‌توان با درمان زود هنگام و در بزرگسالان توسط درمان علل اصلی و پرهیز از الکل یا مواد دیگر که ممکن است به کبد آسیب بزنند جلوگیری کرد.


ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – سارا فیضی

منبع: medicinenet

یرقان در بزرگسالان : علت و علایم بیماری زردی


 

هرگونه نشر ، بازتولید یا بازنشر تمام یا بخشی از محتوای سایت بازده بدون کسب مجوز، غیرقانونی است و تحت پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.

(مشاهده امروز ۲,۷۵۴ نفر)

برچسب ها

0 دیدگاه در “یرقان در بزرگسالان : علت و علایم بیماری زردی”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Page generated in 5٫971 seconds. Stats plugin by www.blog.ca

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

پشتیبانی سایت