کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

مسکن بی‌ وزارت‌خانه

در حالی که در ایران بیش از ۱۱ میلیون از اتباع کشور در مسکن غیررسمی یا مسکن نامناسب زندگی می‌کنند و به کمک دولت نیاز دارند.پرسش اساسی این است که چرا دولت ما مستقیما وظیفه‌ی تامین مسکن را از نام وزارت‌خانه‌های خود حذف کرد؟

مقدمه

برنامه‌ریزی و حمایت از تامین مسکن یک مسئله‌ی اجتماعی و یکی از وظایف و دغدغه‌های دولت‌های مدرن است. دولت‌ها وظیفه دارند اطمینان دهند اعضای جامعه از مسکن مثل خانه، آپارتمان، یا نوعی محل سکونت یا سرپناه برای زندگی خود برخوردارند. همه‌ی دولت‌ها وزارت‌های مسکن دارند که مستقیما به این وظیفه می‌پردازد. در کشورهای پیشرفته وزارت‌خانه‌های مسکن به عنوان یکی از مهم‌ترین وزارت‌خانه‌های دولت‌ها هستند. یکی از دلایل پیشرفت اجتماعی آنها وجود همین وزارت‌خانه‌ها است. چون دولت‌ها خودشان را موظف می‌دانند در تامین سرپناه مناسب برای ملت تمام مساعی خود را به‌عمل آورند. این مسئولیت به ازای مسئولیت شهروندان برای پرداخت مالیات، تامین نیروی نظام‌وظیفه، تمکین از قانون، و سایر وظایف شهروندی است. در ایران تا ۱۳۹۰ وزارت مسکن و شهرسازی عهده‌دار  وظیفه ی مسکن بود. ولی از این سال رسما وظیفه‌ی تامین مسکن از فهرست وظایف اصلی دولت حذف شد. پرسش این است که چرا؟

پیشینهی دولت و مسکن

اجازه بدهید قبل از هر چیز نگاهی به تاریخ وظیفه‌داری دولت ایران در قبال مسکن بیندازیم. برای نخستین بار در ۱۳۴۲ در پی اصلاحات ارضی، که نوید‌گذار از اقتصاد فئودالی به اقتصاد سرمایه‌داری مدرن را می‌داد، دولت ایران “وزارت آبادانی و مسکن”را تاسیس کرد. نخستین وظیفه‌ی این وزارت‌خانه معمولا عبارت بود از “تهیه و اجرای طرح‌ها و برنامه‌های ایجاد مسکن”. در ۱۳۵۳ عنوان این وزارت‌خانه از “آبادانی و مسکن” به “مسکن و شهرسازی” تغییر یافت تا تاکید بیش‌تری بر وظیفه‌ی تامین مسکن مردم صورت پذیرد. بر اساس ماده‌ی ۳ قانون مسکن که منجر به تغییر نام وزارت‌خانه‌ شد وزارت مسکن و شهرسازی علاوه بر اجرای آن قسمت از وظایف و اعمال اختیاراتی که به موجب قانون تاسیس وزارت مسکن به عهده داشت، عهده‌دار اتخاذ و اعمال سیاست‌ها، تنظیم برنامه‌های جامع و هماهنگ برای تعیین مراکز جمعیت، ایجاد تعادل مطلوب بین جمعیت و وسعت شهرها در کشور، تامین و توسعه ی مسکن، و بهبود استانداردهای کمی و کیفی مسکن با توجه به هدف‌ها و مقتضیات توسعه‌ی اقتصادی و اجتماعی کشور شد. در ۱۳۹۰ در پی سیاست کاهش تصدی‌گری دولت دو وزارت‌خانه‌ی راه و ترابری و مسکن و شهرسازی با هم ادغام شدند و از ادغام آنها وزارت راه و شهرسازی شکل گرفت. شگفت است که در این زمان عنوان مسکن حذف شد. اگر چه طبق قانون اساسی از جمله بندهای ۳، ۲۲، ۴۳ آن دولت وظیفه‌دار تامین مسکن است ولی ظاهرا در پی طرح هدفمندی یارانه‌ها دولت به اشتباه یکی از وظیفه‌های اصلی خود را حذف کرد. بند ۱۱ اصل ۳ قانون اساسی صراحتا به نیازهای انسانی اولیه می‌پردازد: “پی‌ریزی اقتصاد صحیح و عادلانه برطبق ضوابط اسلامی جهت ایجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محرومیت در زمینه‌های تغذیه و مسکن و کار و بهداشت و تعمیم بیمه”.

مسکن و پیشرفت

تامین مسکن همواره یکی از مولفه‌های پیشرفت اجتماعی به شمار می‌رود. سازمان ضرورت پیشرفت اجتماعی بعد نیازهای انسانی اولیه را شامل تامین سرپناه می‌داند و تامین آن را یکی از نشانه‌های پیشرفت اجتماعی می‌داند. سرپناه شامل ۴ نماگر است که عبارت‌اند از: دسترسی‌پذیری به مسکن مناسب، دسترسی به برق، دسترسی به کیفیت عرضه‌ی برق، و عدم آلودگی هوای خانه. نمره‌ی ما از حیث سرپناه ۶۹/۷۳ از ۱۰۰ است. این در حالی است که کشورهای همتای ما از این حیث در وضع مناسب‌تری هستند و کشوری مثل کانادا نزدیک به ۱۰۰ است. به همین دلیل است که کانادا یکی از مقصدهای مهاجران ایرانی است.

 یارانهی مسکن

کشورهای پیشرفته یکی از شاخص‌های پیشرفت خود را اعطای یارانه‌های مسکن برای اتباع خود می‌دانند. کشورهای اسکاندیناوی، کانادا، و استرالیا که به جذب مهاجران از سایر کشورها می‌پردازند وعده‌ی تامین مسکن را به مهاجران می‌دهند. در کشورهای پیشرفته دولت‌ها می‌کوشند با تامین مسکن اجتماعی، عرضه‌ی مسکن به بهای‌تمام‌شده، اعطای وام‌های بی‌بهره یا کم‌بهره، تامین مسکن با اجاره‌های کم، به ملت خود کمک‌کنند.

در حالی که در ایران بیش از ۱۱ میلیون از اتباع کشور در مسکن غیررسمی یا مسکن نامناسب زندگی می‌کنند و به کمک دولت نیاز دارند. می‌بینیم که دولت با حذف نام مسکن از فهرست وزارت‌خانه‌ها عملا از این وظیفه رفع مسئولیت کرده است. دولت ما در زمینه‌ی دارو و غذا یارانه‌ی زیادی می‌دهد. این یارانه از تثبیت نرخ‌ ارز تا یارانه‌ی نقدی و دیگر یارانه‌ها به بهداشت و تغذیه داده می‌شود، اما یکی از مهم‌ترین اجزای بعد نیازهای اولیه انسانی که مسکن است همواره از یارانه مغفول مانده است. مسکن یکی از نماگرهای پیشران است و می‌تواند اقتصاد را با خود جلو ببرد. به عبارت دیگر یارانه در بخش مسکن نه تنها به هدر نمی‌رود که می‌تواند با ایجاد اشتغال به یارانه‌ای کارامد و مولد جهت رشد اقتصادی تبدیل شود. به همین دلیل است که دولت‌های پیشرفته مثل امریکا، انگلستان، آلمان و مانند این‌ها همواره به یارانه‌ها و کمک‌های مسکن نگاهی ویژه دارند. کافی بود دولت فقط بخشی از یارانه‌های بخش‌های دیگر مثل یارانه‌ی بنزین را در تمام این سال‌ها صرف مسکن می‌کرد تا هم به میزان اشتغال و هم به ضریب نفوذ مسکن افزوده شود. اقشار کم‌درآمد و ضعیف جامعه بیش از نیاز به یارانه‌ی سوخت و اقلام مشابه به یارانه‌ی مسکن نیاز دارند.

مسکن بی‌وزارت خانه

پرسش اساسی این است که چرا دولت ما مستقیما وظیفه‌ی تامین مسکن را از نام وزارت‌خانه‌های خود حذف کرد؟ در حالی که تامین مسکن به عنوان یکی از نیازهای انسانی اولیه، در کنار تغذیه و مراقبت‌های پزشکی، و تامین آب و سیستم فاضلاب، مهم‌ترین وظیفه‌ی دولت‌ است. پاسخ این سوال را شاید کسی نداند. شاید سهوا این کار صورت گرفته است. شاید اشتباها مسکن به عنوان بخشی از یارانه‌های غیرضروری تشخیص داده شده است و از فهرست وظایف دولت حذف شده است.

مگر می‌شود دولتی را بدون وظیفه‌ی تامین مسکن تصور کرد. مگر در دنیای مدرن مسکن بدون وزارت خانه وجود دارد. در اثر این اتفاق می‌بینیم که در چند سال گذشته طرح‌های مسکن اجتماعی و بسیاری طرح‌های دیگر مسکن به فراموشی سپرده شده‌اند. وام‌های مسکن گران شده‌اند و مبلغ آنها متناسب با تورم رشد نکرده‌اند. این در حالی است که بعضی از جوانان ما به خاطر سرپناه به مهاجرت روی می‌آورند تا در کشورهایی زندگی کنند که دولت‌شان مثل کانادا، سوئد، نروژ هدف اولش تامین مسکن اتباع خود است. در کنار این‌ها اگر دولت به مسکن مردم مستقیما نپردازد، مسکن غیررسمی بخشی از شهرسازی و حاشیه‌نشینی شهری را تشکیل خواهد داد و بر شمار بی‌خانمان‌ها افزوده خواهد شد. در نبود مسکن مناسب احتمال عدم برخورداری خانواده‌های بی‌مسکن یا بدمسکن از آموزش، بهداشت و تغذیه‌ نیز افزایش خواهد یافت و کیفیت زندگی و نیروی انسانی در کشور پایین خواهد آمد و رشد و پیشرفت اجتماعی به مخاطره خواهد افتاد.

سایت کسب و کار بازده

نویسنده: امیر پوریانسب

 

 

(مشاهده ۱۷ نفر, فقط امروز)
هرگونه نشر ، بازتولید یا بازنشر تمام یا بخشی از محتوای سایت بازده بدون کسب مجوز، غیرقانونی است و تحت پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.
راحت و سریع با زدن دکمه + انتشار بده

برچسب ها

0 دیدگاه در “مسکن بی‌ وزارت‌خانه”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پربازدید ترین های هفته

No top posts yet

Page generated in 1٫056 seconds. Stats plugin by www.blog.ca

کسب و کار

کسب و کار,بازاریابی

پشتیبانی سایت